[:az]QƏDIM TÜRK DÜNYASININ ORTAQ DƏYƏRLƏRININ COĞRAFIYASI[:ru]ГЕОГРАФИЯ ОБЩИХ ЦЕННОСТЕЙ ДРЕВНЕТЮРКСКОГО МИРА[:en]THE GEOGRAPHY OF COMMON VALUES OF THE ANCIENT TURKIC WORLD[:]

[:az]

A.T.Haqverdiyev, M.A.Abbasova, B.B.Kərimov

Azərbaycan MEA akad. H.Ə.Əliyev adına Coğrafiya İnstitutu

AZ 1143, Azərbaycan, Bakı ş., H.Cavid pr. 115

Xülasə. Məqalədə bəşər sivilizasiyasına böyük töhfə vermiş türklərin ortaq dəyərləri araşdırılmışdır. Bil­diyimiz kimi, dünyanın dörd bir yanına yayılmış türkləri ortaq mənəvi dəyərlər birləşdirir. Bu də­yərlər bəşəriyyətin bütün tarixi inkişafı ərzində türk xalqlarının coğrafi ərazi baxımdan, etno­mə­dəni, mənəvi dəyərlərinin inteqrasiyası nəticəsində yaranmış dəyərlərdir. Türk dünyasının ortaq də­yər­lə­rinin coğrafiyası aşağıdakı mədəni istiqamətləri əhatə edir: coğrafi-tarixi vəhdət, dil vəhdəti; din vəhdəti; mədəni-mənəvi vəhdət, sosial-iqtisadi vəhdət; milli həmrəylik, adət-ənənə, və s. Bu ba­xım­dan məqalədə bu ortaq dəyərlərin coğrafiyası ayrı-ayrılıqda təhlil edilərək araşdırılır.

ƏDƏBIYYAT

1. Ağaverdi Xəlil. Türk xalqlarının yaz bayram­ları və Novruz. Bakı, Elm və təhsil, 2013, 248 s.
2. Cavad Heyət. Türklərin tarix və mədəniyyətinə bir baxış (islamdan əvvəl və islam dövrü). Bakı: As­po­liqraf, 2009, 210 s.
3. Erman Altun. Popüler türk kültürünün dünya kültürlerine etkisi ve katkısı // VI Uluslararası türk kül­türü konqresi bildirileri. IV cilt. Atatürk Kültür Merkezi Başkanlığı Yayınları. Ankara: 2009, səh.15.
4. Əliyeva R., Məşədiyev Q., Xalıqova R. və b. Azərbaycan toponimlərinin ensiklopedik luğəti. 2 cild­də. I c. Bakı: Şərq-Qərb, 2007, 304 s.
5. Kaşgarlı Mahmud ve Divan-i Lüğat-it Türk. İstan­bul: Toker Yayınları, 1984, 435 s.
6. Görkəmli ictimai xadim, Xalq şairi, akademik Bəxtiyar Vahabzadənin anadan olmasının 90 illik yu­bi­leyinə həsr olunmuş “Bəxtiyar Vahabzadə və Azər­bay­can filologiyasının aktual problemləri” mövzusunda Beynəlxalq elmi konfransın materialları. 25 oktyabr 2015-ci il, Bakı, 2015, 465 s.
7. Məmmədli Afina. Əhməd Cavad və Türkiyə. Bakı: Elm və Təhsil, 2010, 167 s.
8. Qiyasəddin Qeybullayev. Qədim Türklər və Er­mənistan. Bakı: 1992, 278 s.
9. Qumilyov L. N. Qədim türklər. B: Gənclik, 1993, 536 s.
10. Sumər F. Oğuzlar. Bakı: Yazıcı, 1992, 432 s.

 

Məqaləni yüklə[:ru]

А.Т.Хагвердиев, М.A.Аббасовa, Б.Б.Керимов

Аннотация. В статье исследуются общие ценности тюрок, внесших большой вклад в человеческую циви­лиза­цию. Известно, что тюрок, разбредшихся по че­ты­рем сторонам света, объединяют общие духовные ценности. Эти ценности являются продуктом интег­рации этнокультурных и духовных понятий на сово­купной территории проживания тюркских народов на протяжении всего исторического развития чело­вечества. География общих ценностей тюркского мира охватывает следующие культурные направ­ле­ния: историко-географическое единство, языковое единство, религиозное единство, духовно-куль­тур­ное единство, социально-экономическое единство, национальная солидарность, обычаи, традиции и т.д. С этой точки зрения в данной статье география распространения указанных общих ценностей ана­лизируется по отдельности.

ЛИТЕРАТУРА

1. Ağaverdi Xəlil. Türk xalqlarının yaz bayram­ları və Novruz. Bakı, Elm və təhsil, 2013, 248 s.
2. Cavad Heyət. Türklərin tarix və mədəniyyətinə bir baxış (islamdan əvvəl və islam dövrü). Bakı: As­po­liqraf, 2009, 210 s.
3. Erman Altun. Popüler türk kültürünün dünya kültürlerine etkisi ve katkısı // VI Uluslararası türk kül­türü konqresi bildirileri. IV cilt. Atatürk Kültür Merkezi Başkanlığı Yayınları. Ankara: 2009, səh.15.
4. Əliyeva R., Məşədiyev Q., Xalıqova R. və b. Azərbaycan toponimlərinin ensiklopedik luğəti. 2 cild­də. I c. Bakı: Şərq-Qərb, 2007, 304 s.
5. Kaşgarlı Mahmud ve Divan-i Lüğat-it Türk. İstan­bul: Toker Yayınları, 1984, 435 s.
6. Görkəmli ictimai xadim, Xalq şairi, akademik Bəxtiyar Vahabzadənin anadan olmasının 90 illik yu­bi­leyinə həsr olunmuş “Bəxtiyar Vahabzadə və Azər­bay­can filologiyasının aktual problemləri” mövzusunda Beynəlxalq elmi konfransın materialları. 25 oktyabr 2015-ci il, Bakı, 2015, 465 s.
7. Məmmədli Afina. Əhməd Cavad və Türkiyə. Bakı: Elm və Təhsil, 2010, 167 s.
8. Qiyasəddin Qeybullayev. Qədim Türklər və Er­mənistan. Bakı: 1992, 278 s.
9. Qumilyov L. N. Qədim türklər. B: Gənclik, 1993, 536 s.
10. Sumər F. Oğuzlar. Bakı: Yazıcı, 1992, 432 s.

 

Скачать статью[:en]

A.T. Hagverdiyev, M.A.Abbasova, B.B.Kerimov

Abstract. The article explores the common values of the Turks who have made a great contribution to human civi­li­za­tion. It is known that Turks who disperse in four direc­tions of the world, share common spiritual values. These values are the product of the integration of ethnocultural and spiritual concepts in the aggregate territory of the Turkic peoples throughout the historical development of mankind. The geography of common values of the Tur­kic world covers the following cultural areas: historical and geographical unity, linguistic unity, religious unity, spiritual and cultural unity, socio-economic unity, na­ti­onal solidarity, customs, traditions, etc. From this point of view, in this article, the geography of the distribution of these common values is analyzed separately.

REFERENCES

1. Ağaverdi Xəlil. Türk xalqlarının yaz bayram­ları və Novruz. Bakı, Elm və təhsil, 2013, 248 s.
2. Cavad Heyət. Türklərin tarix və mədəniyyətinə bir baxış (islamdan əvvəl və islam dövrü). Bakı: As­po­liqraf, 2009, 210 s.
3. Erman Altun. Popüler türk kültürünün dünya kültürlerine etkisi ve katkısı // VI Uluslararası türk kül­türü konqresi bildirileri. IV cilt. Atatürk Kültür Merkezi Başkanlığı Yayınları. Ankara: 2009, səh.15.
4. Əliyeva R., Məşədiyev Q., Xalıqova R. və b. Azərbaycan toponimlərinin ensiklopedik luğəti. 2 cild­də. I c. Bakı: Şərq-Qərb, 2007, 304 s.
5. Kaşgarlı Mahmud ve Divan-i Lüğat-it Türk. İstan­bul: Toker Yayınları, 1984, 435 s.
6. Görkəmli ictimai xadim, Xalq şairi, akademik Bəxtiyar Vahabzadənin anadan olmasının 90 illik yu­bi­leyinə həsr olunmuş “Bəxtiyar Vahabzadə və Azər­bay­can filologiyasının aktual problemləri” mövzusunda Beynəlxalq elmi konfransın materialları. 25 oktyabr 2015-ci il, Bakı, 2015, 465 s.
7. Məmmədli Afina. Əhməd Cavad və Türkiyə. Bakı: Elm və Təhsil, 2010, 167 s.
8. Qiyasəddin Qeybullayev. Qədim Türklər və Er­mənistan. Bakı: 1992, 278 s.
9. Qumilyov L. N. Qədim türklər. B: Gənclik, 1993, 536 s.
10. Sumər F. Oğuzlar. Bakı: Yazıcı, 1992, 432 s.

 

Download the article[:]