[:az]ŞİRVAN DÜZÜ TƏSƏRRÜFAT SİSTEMLƏRİNİN TƏŞKİLİ VƏ İDARƏOLUNMASINA EKOGEOKİMYƏVİ ŞƏRAİTİN TƏSİRİ[:ru]ВЛИЯНИЕ ЭКОГЕОХИМИЧЕСКИХ УСЛОВИЙ НА ОРГАНИЗАЦИЮ И УПРАВЛЕНИЕ СЕЛЬСКОХОЗЯЙСТВЕННЫМИ СИСТЕМАМИ ШИРВАНСКОЙ НИЗМЕННОСТИ[:en]IMPACT OF ECOGEOCHEMICAL CONDITIONS ON ORGANIZATION AND MANAGEMENT OF AGRICULTURAL SYSTEMS OF SHIRVAN LOWLAND[:]

[:az]

Q.İ.Rüstəmov, A.N.İsayev

AMEA akademik H.Əliyev adına Coğrafiya İnstitutu

AZ1143, Bakı, H.Cavid pr. 115

aqilisayev@mail.ru

Xülasə. Məqalədə respublikamızın arid ərazilərindən olan Şirvan düzündə aparılan çoxillik elmi təd­qi­qatların məntiqi nəticəsi olaraq ərazidə yayılan aqrolandşaftların coğrafi yerləşmə qa­nuna­uy­ğun­luq­ları müəyyən edilmiş, eyni zamanda, yeni yaradılan aqrolandşaft sahələri sə­ciyələndirilmişdir. Əra­zidə mövcud olan biyan, yerkökü, yerfındığı, yonca, çəltik, taxıl, bostan və s. əkin sahələrindən ibarət ayrı-ayrı aqroandşaftların sahələri hesablanmış və elmi dəlillər əsasında bu təsərrüfat sa­hə­lə­rinin gələcək inkişaf perspektivləri araşdırılmışdır. Tədqiqat zamanı ərazinin ekogeokimyəvi şəraiti­nin aqrolandşaftların təşkili və idarə­olun­masına təsiri müəyyənləşdirilmiş və təkliflər verilmişdir.

 Məqalədə, həmçinin, Şirvan dü­zündə yeni yaradılacaq aqrolandşaftların iqtisadi səmərəliliyi və ya­xın gələcəkdə ölkədə qeyri-neft sektorunun davamlı  inkişafına müsbət töhfələr verə biləcək əkin­çi­lik sahələrinin təsərrüfat əhəmiyyətləri açıqlanmışdır.

ƏDƏBİYYAT

1. Azərbaycan Respublikasının “Milli iqtisa­diyyat və iqtisadiyyatın əsas sektorları üzrə strateji Yol Xə­ri­tə­si” Dövlət proqramı, Bakı, 2016, 111 s.
2. Abduyev M.R. Şirvan düzü torpaqlarının şoran­laşması və onunla mübarizə tədbirləri. Bakı, 2003.
3. Nağıyev P.Y., İsmətova X.R. və b. Kosmik tə­s­vir­lərin təhlili əsasında Kür Araz düzənliyində kənd tə­sər­rüfatı sahələrinin öyrənilməsi. Azər­bay­can Milli Aero­kosmik Agentliyi, 2006, № 3-4, IX cild.
4. Qəribov Y.Ə. Azərbaycan Respublikasının müasir landşaftlarının antropogen trans­forma­si­ya­sı. Bakı, 2011, 299 s.
5. Məmmədov Q.Ş., Xəlilov M.Y., Məm­mədo­va S.Z. Aqroekologiya. Bakı, Elm, 2010, 551 s.
6. Salmanov M.A,. İsmayılov N.M., Cəfərov Ə.M. Praktiki aqrobioekologiya. Bakı, Elm -2013, 286 s.
7. Şəkuri Bəhruz. Azərbaycan torpaqlarının ge­o­kimyəvi xüsusiyyətləri. Bakı, Elm, 2011, 280 s.
8. Перельман А.И. Геохимия. Недра, Москва 1989, 511 с.

Məqaləni yüklə[:ru]

Г.И.Рустамов, А.Н.Исаев

Аннотация. В статье, как логическое следствие многолетних научных исследований в Ширванской низменности, которая является одной из засушливых земель на­шей республики, определено географическое рас­по­ложение агроландшафтов, распространяющихся в этом районе, и в то же время созданные агро­ланд­шафтные поля были исследованы. Aгроланд­шафт­ные области, состоящие из посадочного поля, такие как солодки, морковь, арахис, клевер, рис, зерно, огород и т.д., были рассчитаны и перспективы даль­нейшего развития этих хозяйств были изучены на основе научных данных. В ходе исследования было определено влияние экогеохимических условий ра­йона на организацию и управление агро­ланд­шаф­тами и даны рекомендации. Затем в статье описы­ва­ется экономическое значение вновь созданных аг­ро­ландшафтов в Ширванской низменности и в то же время областей, которые могут внести позитивный вклад в устойчивое развитие ненефтяного сектора в стране в ближайшем будущем.

ЛИТЕРАТУРА

1. Azərbaycan Respublikasının “Milli iqtisa­diyyat və iqtisadiyyatın əsas sektorları üzrə strateji Yol Xə­ri­tə­si” Dövlət proqramı, Bakı, 2016, 111 s.
2. Abduyev M.R. Şirvan düzü torpaqlarının şoran­laşması və onunla mübarizə tədbirləri. Bakı, 2003.
3. Nağıyev P.Y., İsmətova X.R. və b. Kosmik tə­s­vir­lərin təhlili əsasında Kür Araz düzənliyində kənd tə­sər­rüfatı sahələrinin öyrənilməsi. Azər­bay­can Milli Aero­kosmik Agentliyi, 2006, № 3-4, IX cild.
4. Qəribov Y.Ə. Azərbaycan Respublikasının müasir landşaftlarının antropogen trans­forma­si­ya­sı. Bakı, 2011, 299 s.
5. Məmmədov Q.Ş., Xəlilov M.Y., Məm­mədo­va S.Z. Aqroekologiya. Bakı, Elm, 2010, 551 s.
6. Salmanov M.A,. İsmayılov N.M., Cəfərov Ə.M. Praktiki aqrobioekologiya. Bakı, Elm -2013, 286 s.
7. Şəkuri Bəhruz. Azərbaycan torpaqlarının ge­o­kimyəvi xüsusiyyətləri. Bakı, Elm, 2011, 280 s.
8. Перельман А.И. Геохимия. Недра, Москва 1989, 511 с.

Скачать статью[:en]

G.I.Rustamov, A.N.Isayev

Abstract. In the article, as a logical consequence of perennial scientific research in the Shirvan lowland, which is one of the arid lands of our republic, the geographical lo­ca­tion of the agrolandscapes spreading in the area has been determined, and at the same time, the newly created ag­rolandscape fields were explored. Agrolandscape areas consisting of planting fields, such as glycyrrhiza, car­rots, peanut, clover, paddy, grain, vegetable garden, etc. ha­ve been calculated and prospects for further de­ve­lop­ment of these farms have been studied on the basis of scientific evidence. During the research, the impact of the ecogeochemical conditions of the area on the or­ga­nization and management of agrolandscapes was de­ter­mined and recommendations were made. The article then outlines the economic significance of the newly created agrolandscapes in the Shirvan lowland and at the same time the areas that can make a positive con­tri­bution to the sustainable development of the non-oil sec­tor in the country in the near future.

REFERENCES

1. Azərbaycan Respublikasının “Milli iqtisa­diyyat və iqtisadiyyatın əsas sektorları üzrə strateji Yol Xə­ri­tə­si” Dövlət proqramı, Bakı, 2016, 111 s.
2. Abduyev M.R. Şirvan düzü torpaqlarının şoran­laşması və onunla mübarizə tədbirləri. Bakı, 2003.
3. Nağıyev P.Y., İsmətova X.R. və b. Kosmik tə­s­vir­lərin təhlili əsasında Kür Araz düzənliyində kənd tə­sər­rüfatı sahələrinin öyrənilməsi. Azər­bay­can Milli Aero­kosmik Agentliyi, 2006, № 3-4, IX cild.
4. Qəribov Y.Ə. Azərbaycan Respublikasının müasir landşaftlarının antropogen trans­forma­si­ya­sı. Bakı, 2011, 299 s.
5. Məmmədov Q.Ş., Xəlilov M.Y., Məm­mədo­va S.Z. Aqroekologiya. Bakı, Elm, 2010, 551 s.
6. Salmanov M.A,. İsmayılov N.M., Cəfərov Ə.M. Praktiki aqrobioekologiya. Bakı, Elm -2013, 286 s.
7. Şəkuri Bəhruz. Azərbaycan torpaqlarının ge­o­kimyəvi xüsusiyyətləri. Bakı, Elm, 2011, 280 s.
8. Перельман А.И. Геохимия. Недра, Москва 1989, 511 с.

Download the article[:]