[:az]QLOBAL İQLİM DƏYİŞMƏLƏRİ DÖVRÜNDƏ BAKI BUXTASININ HİDROMETEOROLOJİ ŞƏRAİTİ[:ru]ГИДРОМЕТЕОРОЛОГИЧЕСКИЕ УСЛОВИЯ  БАКИНСКОЙ БУХТЫ В ПЕРИОД ГЛОБАЛЬНОГО ИЗМЕНЕНИЕ КЛИМАТА[:en]HYDROMETEOROLOGICAL CONDITIONS OF BAKU BAY DURING THE GLOBAL CLIMATIC CHANGE[:]

[:az]Z.S.Allahverdiyev,  N.İ.Əhmədov, A.F.Əhmədova

AMEA akad. H.Ə.Əliyev adına Coğrafiya İnstitutu

AZ 1143, Bakı ş., H.Cavid pr., 115

Zabit.allahverdiyev@mail.ru

Nazim_akhmedov@mail.ru

Xülasə. Məqalədə Bakı hidrometeoroloji stansiyasının çoxillik (1961-2010-cu illər)  yağıntı, külək, səth suyunun və havanın temperatur məlumatlarından istifadə etməklə hər bir hidrometeoroloji para­metrin ortaaylıq, fəsillik, illik və çoxillik norma göstəriciləri ilə yanaşı, 1991-2010-cu illərin müva­fiq parametr  göstəriciləri hesablanmış, müqayisəli təhlillər aparılmışdır. 1991-2010-cu illərdə ya­ğıntıların çoxaldığı, su və havanın temperaturunun iqlim normaları həddində olduğu alınmışdır. İstiqamətlər üzrə çoxillik təkrarlanmalarda şimal (29,1%), şimal ̶ şimal-qərb (11,6%) və cənub (13,1%) küləklərinin üstünlük təşkil etdiyi ğöstərilmişdir. Bu küləklərin  orta sürətləri müvafiq  olaraq 7,0 м/с,  5,6 м/с və 4,3 м/с –yə bərabər olmuşdur.

ƏDƏBİYYAT

1. Allahverdiyev Z.S. “İqlim dəyişmələrinin Xə­zər də­nizinin hidrometeoroloji şəraitinə təsirinin tədqiqi”. El­mi hesabat, AMEA Elmi İnnovasi­yalar Mərkəzi, döv. qeyd. №0110Аз2001, İnven №0311Аз142, Bakı, 2012-ci il, 162 səh.
2. Səfərov S.H, Mahmudov R.N. Müasir iqlim dəyiş­mələri və Azərbaycan. Bakı, 2011, «Ziya», 312 s.
3.  Лоция Каспийского моря. Гидрографичес­кое управление Военно–Морских Сил. 1954г., 300с.
4. Монографический справочник. Том VI. Каспий­ское море (Под ред. Ф.С.Терзиева, А.Н.Косарева, А.А.Керимова). Санкт – Петербург. Гидрометеоиз­дат, 1992 г., 360 с.

 

Məqaləni yüklə

 [:ru]З.С.Аллахвердиев, Н.И.Ахмедов, А.Ф.Ахмедова

Аннотация. В статье использованы многолетние данные по осадкам, ветрам, температурам воды и  воздуха Ба­кинской гидрометеорологической станции за пери­од 1961-2010 годы. Рассчитаны среднемесячные, се­зонные, годовые и многолетние нормы этих пара­метров и проведен сравнительный анализ. Выявле­но, что в период 1991-2010 годы осадки значительно увеличились, температура воздуха и воды нахо­дится в пределах климатической нормы. Показано, что доминируют северный (29,1%), северо–северо-западный (11,6%) и южный ветры (13,1%). Средняя скорость этих ветров составляет, соответственно, 7,0, 5,6 и 4,3 м/сек.

ЛИТЕРАТУРА

1. Allahverdiyev Z.S. “İqlim dəyişmələrinin Xə­zər də­nizinin hidrometeoroloji şəraitinə təsirinin tədqiqi”. El­mi hesabat, AMEA Elmi İnnovasi­yalar Mərkəzi, döv. qeyd. №0110Аз2001, İnven №0311Аз142, Bakı, 2012-ci il, 162 səh.
2. Səfərov S.H, Mahmudov R.N. Müasir iqlim dəyiş­mələri və Azərbaycan. Bakı, 2011, «Ziya», 312 s.
3.  Лоция Каспийского моря. Гидрографичес­кое управление Военно–Морских Сил. 1954г., 300с.
4. Монографический справочник. Том VI. Каспий­ское море (Под ред. Ф.С.Терзиева, А.Н.Косарева, А.А.Керимова). Санкт – Петербург. Гидрометеоиз­дат, 1992 г., 360 с.

 

Скачать статью

 [:en]Z.S.Allahverdiyev, N.I.Ahmadov, A.F.Ahmadova

The long-term data from Baku hydrometeorological station on precipitation, wind, temperature of water and air within the period of 1961-2010 were used in the pa­per. The averages monthly, seasonal, annual and peren­nial norm of these parameters were calculated and com­parative analysis were made. It was revealed that during the period of 1991-2010 rainfall increased significantly, air and water temperature is within the climatic norm. It is shown that the north (29.1%), north–north-west (11.6%) and south winds (13.1%) dominate. The ave­rage velocities of those winds are, respectively, 7.0, 5.6 and 4.3 m/sec.

REFERENCES

1. Allahverdiyev Z.S. “İqlim dəyişmələrinin Xə­zər də­nizinin hidrometeoroloji şəraitinə təsirinin tədqiqi”. El­mi hesabat, AMEA Elmi İnnovasi­yalar Mərkəzi, döv. qeyd. №0110Аз2001, İnven №0311Аз142, Bakı, 2012-ci il, 162 səh.
2. Səfərov S.H, Mahmudov R.N. Müasir iqlim dəyiş­mələri və Azərbaycan. Bakı, 2011, «Ziya», 312 s.
3.  Лоция Каспийского моря. Гидрографичес­кое управление Военно–Морских Сил. 1954г., 300с.
4. Монографический справочник. Том VI. Каспий­ское море (Под ред. Ф.С.Терзиева, А.Н.Косарева, А.А.Керимова). Санкт – Петербург. Гидрометеоиз­дат, 1992 г., 360 с.

 

Download the article

 [:]