M.S.Həsənov AMEA akad. H.Ə. Əliyev adına Coğrafiya İnstitutu AZ 1143, Bakı, H. Cavid pr., 115 Xülasə. Məqalədə Bakı şəhərinə düşən atmosfer çöküntüləri təhlil edilir. Yağıntıların orta çoxillik (1961-ci ilə qədər), norma (1961-1990) və son illər (1991-2012) üzrə miqdarı müqayisə edilir. Müəyyən edilib ki, 1961-1990-cı illərdə atmosfer yağıntılarının miqdarı çoxillik göstəriciyə nisbətən 19% artıb. 1991-2012-ci…
X.Ş.Rəhimov AMEA akad. H.Ə.Əliyev adına Coğrafiya İnstitutu AZ 1143, Bakı ş., H.Cavid pr., 115 khayyamr@rambler.ru Xülasə. Ölkə ərazisinin müxtəlif bölgələrində yerləşən 32 meteoroloji stansiya məlumatları əsasında atmosfer yağıntılarının müasir orta aylıq, illik və mövsümi iqlim normaları hesablanmışdır (1992-2006-cı illər). İllik və isti dövrün atmosfer yağıntılarının miqdarı və təbii rütubətlənmə zonalarının ölkə ərazisində paylanma xəritələri tərtib…
R.H.Qardaşov, R.M.Məmmədov AMEA akad. H.Ə. Əliyev adına Coğrafiya İnstitutu AZ 1143, Bakı ş., H. Cavid pr., 115 Xülasə. Məqalədə Günəş elektromobilinin panelinə düşən Günəş enerjisinin miqdarını hesablayan model təqdim olunur. Modelin giriş parametrləri − 1) Günəşin göy üzündə yerini təyin edən zaman anı və nöqtənin (elektromobilin) coğrafi koordinatları (en dairəsi, uz. dairəsi, dəniz səviyyəsindən yüksəkliyi);…
H.T.Haqverdiyev, T.B.Hüseynov AMEA akad. H.Ə. Əliyev adına Coğrafiya İnstitutu AZ 1143, Bakı ş., H. Cavid pr., 115 Xülasə. Məqalədə landşaft tədqiqatlarında geofiziki metodların landşaftın planlaşdırılmasında, ərazi struktur diferensasiyasının inkişaf istiqamətlərinin müəyyənləşdirilməsində rolundan bəhs edilir. Həmçinin landşaftın üfüqi və şaquli dəyişməsində, landşaftların bioloji məhsuldarlığında geofiziki, xüsusilə iqlim amillərinin təsiri müqayisəli təhlil olunur. ƏDƏBİYYAT İsmayılov M.C….
Y.Ə.Qəribov, N.S.İsmayılova AZ 1114, Bakı Dövlət Universiteti, akad. Z. Xəlilov 23 yaqub.qaribov@mail.ru nigar.ismayilova@mail.ru Xülasə. Böyük Qafqazın şimal–şərq yamaclarının müasir landşaftlarının struktur-funksional xüsusiyyətlərinin təhlili göstərir ki, aqroirriqasiya landşaftlarının formalaşması, dinamikası və insanlar tərəfindən tənzimlənməsi antropogen yüklərin həcmindən, davamiyyət müddətindən asılıdır. Regionun müasir landşaft strukturunda çoxəsrlik antropogen transformasiyası dərin izlər qoymuşdur. ƏDƏBİYYAT Будагов Б. А. Микаилов А….
Y.N.Tağıyeva, S.S.Vəliyev Xülasə. Məqalədə paleobotaniki (əsasən, palinoloji) tədqiqatlara əsaslanaraq Abşeron yarımadasında və qonşu bölgələrdə axırıncı 5 milyon ildə, məhsuldar qatdan başlayaraq, mövcud olan təbii şərait bərpa edilib. Yarımadanın ərazisinin tədricən böyüməsi izlənilir. Bu məsələlər insanın yaşaması üçün əlverişli olması baxımından təhlil edilir və nəticə çıxarılır ki, yarımada 2-1 million ildən başlayaraq, məskunluq yeri ola bilib….
X.K.Tanrıverdiyev, A.S.Səfərov Xülasə. Məqalədə Azərbaycan Respublikası ərazisində neft, yeraltı şirin su və tikinti materialları yataqlarının formalaşması üçün əlverişli ola bilən paleorelyef sahələri göstərilmiş və məlumatlar verilmişdir. Ümumiyyətlə, Azərbaycanın neft təsərrüfatında paleotələlərin rolu hələlik tam qiymətləndirilməmişdir. ƏDƏBİYYAT АЛИЗАДЕ А.А, ПУТКАРАДЗЕ А.А., СА-ЛАЕВ С.Г., АЛИЕВ А.Н., 1968. Зоны нефтегазонакопления в кайнозойских отложениях Азербайджана. Изд. Азерб. ССР,…
H.A.Xəlilov Xülasə. Tədqiqatın nəzəri əsasını morfogen və mineragenik amillərin mənşə eyniliyi təşkil edir. Bu baxımdan filizdaşıyıcı maqmatik, tektonik-maqmatik və tektonik strukturlar əsasında formalaşmış morfostrukturlar faydalı qazıntı yataq və təzahürlərinin əmələ gəlməsi üçün xeyli perspektivli hesab edilir. Burada ilk dəfə olaraq ayrılmış günbəzvarı, həlqəvi (qövsvarı) və mərkəzi tip morfostrukturlar daha böyük maraq doğurur və onların həmin…
E.K.Əlizadə, S.Ə.Tarixazər Xülasə. Məqalədə ekogeomorfologiya elminin inkişaf problemləri araşdırılır. Azərbaycan ərazisində aparılan ekogeomorfoloji tədqiqatların nəticələri və ölkə ərazisində ekogeomorfoloji gərginliyi azaltmaq üçün təklif olunan tədbirlər geniş şərh olunur. ƏDƏBİYYAT Ализаде Э.К., Тарихазер С.А. – Экзоморфодинамика рельефа гор и ее оценка. Баку, 2010, 236 с. Ализаде Э.К., Тарихазер С.А. – Изменение структуры опасных морфогенетических процессов…
Z.İ.Tatlıyeva, Ş.D.Cəfərova, A.F.Əhmədova Xülasə. Məqalədə Xəzər dənizində yaranan təbii hidrometeoroloji hadisələrin təhlili, həmçinin bu hadisələrin təkrarlanma parametrlərinin hesablanması verilmişdir. ƏDƏBİYYAT Гидрометеорология и гидрохимия морей. СПб. Гидрометеоиздат, 1992, т.6. Каспийское море, вып.1. Гидрометеорологические условия. 359.с. Р.М.Мамедов Гидрометеорологическая изменчивость и экогеографические проблемы Каспийского моря. Баку, «Элм», 2007, 436 с. С.Д.Кошинский. Режимные характеристики сильных ветров на морях…