[:az]QUBA-XAÇMAZ  İQTİSADİ RAYONUNUN DEMOQRAFİK İNKİŞAF XÜSUSİYYƏTLƏRİ[:ru]ОСОБЕННОСТИ ДЕМОГРАФИЧЕСКОГО РАЗВИТИЯ ГУБА-ХАЧМАЗСКОГО ЭКОНОМИЧЕСКОГО РАЙОНА[:en]FEATURES OF DEMOGRAPHIC DEVELOPMENT IN THE GUBA-KHACHMAZ ECONOMIC REGİON[:]

[:az]T.M.Hüseynova

AMEA akad. H.Əliyev adına Coğrafiya İnstitutu

Az 1143, Bakı, H.Cavid pr., 115

cavadova.turane@mail.ru

X ü l a s ə

Məqalədə Quba-Xaçmaz iqtisadi rayonunun demoqrafik inkişaf xüsusiy­yət­ləri təhlil olunmuş, bu sahədə yaranan problemlər və onların həlli yolları öz əksini tapmışdır. Tədqiq olunan ərazidə əhalinin say tərkibi, doğum, ölüm, tə­bii artım, əhalinin cins tərkibi, nikah və boşanmaların 1990-2017-ci illər üz­rə daim dəyişməsi və onların təhlili verilmişdir. Demoqrafik göstəricilər əha­li­nin siyahıyaalma materialları və cari statistik məlumatlar əsasında he­sab­la­n­mış və bu sahədə baş verən dəyişikliklər öyrənilmişdir. İqtisadi rayonun de­moqrafik göstəriciləri ayrı-ayrı illər üzrə respublikanın müvafiq göstəriciləri ilə müqayisə edilmişdir. Ölkədə baş verən sosial-iqtisadi proseslər əhalinin ya­şayışına birbaşa təsir göstərir. Belə ki, keçid dövründə sosial-iqtisadi çə­tin­liklər, iş yerlərinin itirilməsi, sosial sfera sahələrinə ayrılan gəlirlərin azalması demoqrafik vəziyyətə mənfi təsir göstərmişdir. Bir çox sosial islahatların həyata keçirilməsinə baxmayaraq, bu sahədə problemlər hələ də qalmaqdadır. Məqalədə tədqiqat əsasında aşkar olunan problemlər, onların ara­dan qaldı­rıl­ma­sı istiqamətləri müəyyənləşdirilmiş, elmi baxımdan əsas­lan­dırılmış və tək­lif­lər verilmişdir.

Açar sözlər: demoqrafik inkişaf, doğum, ölüm, təbii artım, nikah, boşanma

ƏDƏBİYYAT

  1. Azərbaycanın regionları. Bakı, DSK, 2018, 795 s.
  2. Azərbaycanın demoqrafik göstəriciləri. Bakı, DSK, 2018, 496 s.
  3. Azərbaycan Respublikasının Coğrafiyası “Regional coğrafiya” III cild. AMEA, akad.H.Ə.Əliyev adına Coğrafiya İnstitutu. Bakı, 2015, 40 s.
  4. Eminov Z.N. Azərbaycan əhalisi. Bakı: 2005, 558 s.
  5. Eminov Z.N. Azərbaycan Respublikasında de­mo­qra­fik inkişafın regional problemləri və demoqrafik si­yasət. / “Azərbaycan Respublikasında demoqrafik in­kişaf: əhali məskunlaşmasının perspektivləri və re­gional problemləri” elmi konfrans, Bakı: 2016, s.10-18.
  6. İmrani Z. Quba-Xaçmaz iqtisadi rayonu. Elm, Bakı, 2007,172 s.
  7. Ə.Paşayev, N.H.Əyyubov, Z.N.Eminov. Azər­bay­can Respublikasının iqtisadi, sosial və siyasi coğ­ra­fiyası. Bakı: Çıraq, 2010, 416 s.

Məqaləni yüklə[:ru]Т.М.Гусейнова

Резюме. В статье анализируются особенности де­мографического развития Губа-Хачмазского эко­но­мического района, проблемы, возникающие в этой области и способы их решения. За период с 1990- по 2017 гг. в области исследования были про­анализированы непрерывные изменения в составе населения, рождаемости, смертности, естественного при­роста, полового состава населения, браков и раз­водов. Демографические показатели были рас­счи­таны на основе материалов переписи населения и те­кущих статистических данных, и были изучены из­менения в этой области. Демографические пока­за­тели экономического региона сравнивались с со­от­ветствующими показателями страны на протяжении нескольких лет. Происходящие в стране социально-экономические процессы оказывают непос­ред­ствен­ное влияние на уровень жизни населения. Таким об­разом, социально-экономические трудности, потеря рабочих мест и упадок в социальных сферах оказали негативное влияние на демографическую ситуацию. Несмотря на многие социальные реформы, проб­ле­мы в этой области все еще существуют. В статье на основе исследования выявлены проблемы, опре­де­лены  направления их устранения, а также с научной точки зрения обоснованы и даны рекомендации.

Ключевые слова: демографическое развитие, рож­дение, смерть, естественный прирост, брак, раз­вод

ЛИТЕРАТУРА

  1. Azərbaycanın regionları. Bakı, DSK, 2018, 795 s.
  2. Azərbaycanın demoqrafik göstəriciləri. Bakı, DSK, 2018, 496 s.
  3. Azərbaycan Respublikasının Coğrafiyası “Regional coğrafiya” III cild. AMEA, akad.H.Ə.Əliyev adına Coğrafiya İnstitutu. Bakı, 2015, 40 s.
  4. Eminov Z.N. Azərbaycan əhalisi. Bakı: 2005, 558 s.
  5. Eminov Z.N. Azərbaycan Respublikasında de­mo­qra­fik inkişafın regional problemləri və demoqrafik si­yasət. / “Azərbaycan Respublikasında demoqrafik in­kişaf: əhali məskunlaşmasının perspektivləri və re­gional problemləri” elmi konfrans, Bakı: 2016, s.10-18.
  6. İmrani Z. Quba-Xaçmaz iqtisadi rayonu. Elm, Bakı, 2007,172 s.
  7. Ə.Paşayev, N.H.Əyyubov, Z.N.Eminov. Azər­bay­can Respublikasının iqtisadi, sosial və siyasi coğ­ra­fiyası. Bakı: Çıraq, 2010, 416 s.

[:en]T.M.Huseynova

Summary. The article analyzes the features of the demographic development of the Guba-Khachmaz eco­nomic region, the problems in this area and ways to sol­ve them. From 1990 to 2017, in the field of research con­ti­nuous changes in the composition of the population, birth, death, natural increase, sex composition of the po­pu­lation, marriage and divorce were analyzed. De­mo­graphic indicators were calculated based on population census materials and current statistical data and changes in this area were studied. Demographic indicators of the economic region were compared with the relevant in­di­cators of the country over several years. Socio-economic processes in the country have a direct impact on the po­pulation’s lives. Thus, the socio-economic difficulties, the loss of jobs and the decline in social spheres had a ne­gative impact on the demographic situation. Despite ma­ny social reforms, problems in this area still exist. In the article, the problems revealed by the research, the di­rec­tions of their elimination are determined, sci­en­ti­fically justified and recommendations are given.

Keywords: demographic development, birth, death, na­tural increase, marriage, divorce

REFERENCES

  1. Azərbaycanın regionları. Bakı, DSK, 2018, 795 s.
  2. Azərbaycanın demoqrafik göstəriciləri. Bakı, DSK, 2018, 496 s.
  3. Azərbaycan Respublikasının Coğrafiyası “Regional coğrafiya” III cild. AMEA, akad.H.Ə.Əliyev adına Coğrafiya İnstitutu. Bakı, 2015, 40 s.
  4. Eminov Z.N. Azərbaycan əhalisi. Bakı: 2005, 558 s.
  5. Eminov Z.N. Azərbaycan Respublikasında de­mo­qra­fik inkişafın regional problemləri və demoqrafik si­yasət. / “Azərbaycan Respublikasında demoqrafik in­kişaf: əhali məskunlaşmasının perspektivləri və re­gional problemləri” elmi konfrans, Bakı: 2016, s.10-18.
  6. İmrani Z. Quba-Xaçmaz iqtisadi rayonu. Elm, Bakı, 2007,172 s.
  7. Ə.Paşayev, N.H.Əyyubov, Z.N.Eminov. Azər­bay­can Respublikasının iqtisadi, sosial və siyasi coğ­ra­fiyası. Bakı: Çıraq, 2010, 416 s.

[:]

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *