[:az]CƏLİLABAD COĞRAFİ ADININ ETİMOLOGİYASI HAQQINDA[:ru]К ЭТИМОЛОГИИ ГЕОГРАФИЧЕСКОГО НАЗВАНИЯ ДЖАЛИЛАБАД[:en]ABOUT ETYMOLOGY OF GEOGRAPHICAL NAMES OF JALILABAD[:]

BySarkhan Jafarov

[:az]N.G.Məmmədov

Bakı Dövlət Universiteti

AZ 1148, akad. Z.Xəlilov küç., 23

Xülasə. Bu coğrafi adın tarixi mənbələrdə Hasilli, Həməşərə, Mişarçay, Astraxanbazar və Cəlilabad yazılış variantlar vardır. Ərazisi eramızdan əvvəl III-IV əsrlərdən məskunlaşdırılmışdır. Q.Qey­bullayev Hasıllı (İsallu) toponimini Əfşar tayfasının adı ilə bağlayır. T.Əhmədov Hasıllı coğrafi adına XIII əsrdə Asiyadan Azərbaycana köçürülmüş tayfalardan biri ilə, V.V.Bartold isə oğuzlarla bağlayır, N.Məmmədov Həməsərə toponimini tayfa adı olduğu fikrini irəli sürür.

ƏDƏBİYYAT

  1. Bakıxanov A.A. 1951. Gülüstani-İrəm. Bakı.
  2. Бартольд В.В. 1963.Сочинения. Т.Т. I-IX Москва.
  3. Геубуллаев Г.А. 1986. Топонимия Азербай­джана. “Елм” Баку.
  4. Qeybullayev Q. 1990. Qarabağ ( etnik və siyasi tarixinə dair). Elm. Bakı.
  5. Географический и статистический словарь. П., -М., 1846.
  6. Əlizadə A. 1987. Cəlilabad. İşıq nəşriyyatı, Bakı.
  7. Əsgərov R. 1985. Bir daha Həməşərə haqqında. “Elm və həyat” jurnalı. Bakı, №3.
  8. Əsgərov R. 1972. Həməsərə şəhəri və Qazan kös­ku haqqında. “Elm və həyat” jurnalı, Bakı. №2.
  9. Əhmədov T. 1984. El-obamızın adları. Gənclik nəşriyyatı, Bakı.
  10. Карта Закафказского края. 1986.Масштаб 20 верст в дюме.
  11. Məmmədov N.G. 1999. Azərbaycan Respublika­sının oronimləri. Bakı.
  12. Məmmədov N. 1973. Muğan və Salyan düzən­likləri regionunun toponimik lüğəti. Tarix, ictimaiyyət, coğrafiya tədrisi. Metodik məqalələr məcmuəsi, mart-aprel, “Azərbaycan” jurnalına əlavə. Bakı. №2 (56).
  13. Обозрение Российский владении За Кавказом в статистическом етнографическом, топографичес­ком и финансовом отношении. Произведение издан­ное по высочоишему соизвлению ч. III, 1836, Санкт Петербург.
  14. Топографическая карта Азербайджанской СССР. Масштаб 1:200000, 1939.
  15. Оруджев Г.А. О появлении русских топони­мов в Азербайджана (ХЫХ начало ХХ вв.) Матери­алы научной конференции посвященной изучению топонимии Азербайджана. Баку- 1973.
  16. Nəbiyev N. 1982. Coğrafi adlar (izahlı lüğət). ADU nəşriyyatı. Bakı.
  17. Велиев М.Г. 1925. Населения Азербайджана – «Музей етнографических сокровищ» Азербай­джанский настольный календарь. Баку.
  18. Yüzbaşov P., Məmmədov N. 1972. Muğanın təh­rif olunmuş yer adları. Tarix, ictimaiyyət, coğrafiya təd­risi. Metodik məqalələr məcmuəsi, mart-aprel, Bakı №2.

Məqaləni yüklə[:ru]Н.Г.Мамедов

Аннотация. Это географическое название имеет также вари­анты как Хысыллы, Хамасара, Мисаррай, Астрахан­базар и Джалилабад. Территория Джалилабада была заселена в III-IV веке до н.э. Профессор Гиясаддин Гейбуллаев относит топоним Хасилли (Исаллу) к одному из племени Афсара. Профессор Тофик Ах­медов относит географическое название Хасилли к одному из племен, переселенных в XIII веке из Средней Азии в Азербайджан. Русский советский востоковед академик В.В.Бартольд связывает это с огузами (тюркоязычными огузами). Профессор На­би Набиев говорит, что поездку писателя Джалила Мамедкулизаде нужно назвать также. Профессор Надир Мамедов отмечает, что топоним Хамсара от­ражает название племени хамсара как древневеко­вая память. Хамсара – одно из мест поселения пери­ода неолита. Расположенная там река Мишарчай является одной из предложенных форм названия.

ЛИТЕРАТУРА

  1. Bakıxanov A.A. 1951. Gülüstani-İrəm. Bakı.
  2. Бартольд В.В. 1963.Сочинения. Т.Т. I-IX Москва.
  3. Геубуллаев Г.А. 1986. Топонимия Азербай­джана. “Елм” Баку.
  4. Qeybullayev Q. 1990. Qarabağ ( etnik və siyasi tarixinə dair). Elm. Bakı.
  5. Географический и статистический словарь. П., -М., 1846.
  6. Əlizadə A. 1987. Cəlilabad. İşıq nəşriyyatı, Bakı.
  7. Əsgərov R. 1985. Bir daha Həməşərə haqqında. “Elm və həyat” jurnalı. Bakı, №3.
  8. Əsgərov R. 1972. Həməsərə şəhəri və Qazan kös­ku haqqında. “Elm və həyat” jurnalı, Bakı. №2.
  9. Əhmədov T. 1984. El-obamızın adları. Gənclik nəşriyyatı, Bakı.
  10. Карта Закафказского края. 1986.Масштаб 20 верст в дюме.
  11. Məmmədov N.G. 1999. Azərbaycan Respublika­sının oronimləri. Bakı.
  12. Məmmədov N. 1973. Muğan və Salyan düzən­likləri regionunun toponimik lüğəti. Tarix, ictimaiyyət, coğrafiya tədrisi. Metodik məqalələr məcmuəsi, mart-aprel, “Azərbaycan” jurnalına əlavə. Bakı. №2 (56).
  13. Обозрение Российский владении За Кавказом в статистическом етнографическом, топографичес­ком и финансовом отношении. Произведение издан­ное по высочоишему соизвлению ч. III, 1836, Санкт Петербург.
  14. Топографическая карта Азербайджанской СССР. Масштаб 1:200000, 1939.
  15. Оруджев Г.А. О появлении русских топони­мов в Азербайджана (ХЫХ начало ХХ вв.) Матери­алы научной конференции посвященной изучению топонимии Азербайджана. Баку- 1973.
  16. Nəbiyev N. 1982. Coğrafi adlar (izahlı lüğət). ADU nəşriyyatı. Bakı.
  17. Велиев М.Г. 1925. Населения Азербайджана – «Музей етнографических сокровищ» Азербай­джанский настольный календарь. Баку.
  18. Yüzbaşov P., Məmmədov N. 1972. Muğanın təh­rif olunmuş yer adları. Tarix, ictimaiyyət, coğrafiya təd­risi. Metodik məqalələr məcmuəsi, mart-aprel, Bakı №2.

Скачать статью[:en]N.G.Mammadov

Abstract. According to historical sources, this geographical name has variants of writing as Hasilli, Hamashara, Mu­sarchay, Astrakhanbazar and Jalilabad. The territory of Jalilabad was settled in the III-IV centuries before Christ. Professor Qiyaseddin Qeybullayev considers the toponym of Hasilli (Isallu) one of the families of Afshar tribe. Professor Tofiq Ahmadov shows that the name of Hasilli family is the name of one of the tribes, moved from Central Asia in the 13th century. But, the Russian soviet orientalist, academician V.V.Bartold associates that name with Turkish-speaking Oghuz tribes. Profes­sor Nabi Nabiyev tells that Jalilabad was named in honor of Jalil Mamadquluzade. Professor Nadir Mammadov thinks that the Hamashara toponym is the memory of the ancient centuries reflecting the name of Hamashara tri­be. Hamashara is one of the settlements of Eneolith. This name has been kept in a distorted name of the Mishar­chay River flowing on that territory.

REFERENCES

  1. Bakıxanov A.A. 1951. Gülüstani-İrəm. Bakı.
  2. Бартольд В.В. 1963.Сочинения. Т.Т. I-IX Москва.
  3. Геубуллаев Г.А. 1986. Топонимия Азербай­джана. “Елм” Баку.
  4. Qeybullayev Q. 1990. Qarabağ ( etnik və siyasi tarixinə dair). Elm. Bakı.
  5. Географический и статистический словарь. П., -М., 1846.
  6. Əlizadə A. 1987. Cəlilabad. İşıq nəşriyyatı, Bakı.
  7. Əsgərov R. 1985. Bir daha Həməşərə haqqında. “Elm və həyat” jurnalı. Bakı, №3.
  8. Əsgərov R. 1972. Həməsərə şəhəri və Qazan kös­ku haqqında. “Elm və həyat” jurnalı, Bakı. №2.
  9. Əhmədov T. 1984. El-obamızın adları. Gənclik nəşriyyatı, Bakı.
  10. Карта Закафказского края. 1986.Масштаб 20 верст в дюме.
  11. Məmmədov N.G. 1999. Azərbaycan Respublika­sının oronimləri. Bakı.
  12. Məmmədov N. 1973. Muğan və Salyan düzən­likləri regionunun toponimik lüğəti. Tarix, ictimaiyyət, coğrafiya tədrisi. Metodik məqalələr məcmuəsi, mart-aprel, “Azərbaycan” jurnalına əlavə. Bakı. №2 (56).
  13. Обозрение Российский владении За Кавказом в статистическом етнографическом, топографичес­ком и финансовом отношении. Произведение издан­ное по высочоишему соизвлению ч. III, 1836, Санкт Петербург.
  14. Топографическая карта Азербайджанской СССР. Масштаб 1:200000, 1939.
  15. Оруджев Г.А. О появлении русских топони­мов в Азербайджана (ХЫХ начало ХХ вв.) Матери­алы научной конференции посвященной изучению топонимии Азербайджана. Баку- 1973.
  16. Nəbiyev N. 1982. Coğrafi adlar (izahlı lüğət). ADU nəşriyyatı. Bakı.
  17. Велиев М.Г. 1925. Населения Азербайджана – «Музей етнографических сокровищ» Азербай­джанский настольный календарь. Баку.
  18. Yüzbaşov P., Məmmədov N. 1972. Muğanın təh­rif olunmuş yer adları. Tarix, ictimaiyyət, coğrafiya təd­risi. Metodik məqalələr məcmuəsi, mart-aprel, Bakı №2.

Download the article[:]

Similar Posts

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *