![[:az]Coğrafiya və Təbii Resurslar[:en]Geography and Natural Resources[:]](https://journal.geonatres.az/wp-content/uploads/2026/03/yeni-ag-1.png)
[:az]ARAZ ÇAYININ İLLİK AXIMININ TƏBİİ VƏ ANTROPOGEN TRANSFORMASİYASI[:ru]ЕСТЕСТВЕННАЯ И АНТРОПОГЕННАЯ ТРАНСФОРМАЦИЯ ГОДОВОГО СТОКА Р.АРАКС[:en]NATURAL AND ANTHROPOGENIC TRANSFORMATION OF ANNUAL RUNOFF OF THE ARAZ RIVER[:]
[:az]F.Ə.İmanov
Bakı Dövlət Universiteti
Akademik Zahid Xəlilov küçəsi 23, AZ1148
Xülasə. Məqalədə Araz çayının şərti-təbii və müşahidə olunmuş illik axımının mənbədən mənsəbə kimi dəyişməsi təhlil edilmişdir. Müəyyən olunmuşdur ki, Araz çayının qapayıcı məntəqəsində (Saatlıda) bütün müşahidə dövrü ərzində illik axım 128 m3/s və ya 44%, 1991-2010-cu illərdə isə 34.5% azalmışdır.
ƏDƏBİYYAT
ƏHMƏDZADƏ Ə.C. Heydər Əliyev və Azərbaycanın su təsərrüfatı. Bakı, Azərnəşr, 2003.- 216 s.
RÜSTƏMOV S.H. Azərbaycan SSR-nin çayları və onların hidroloji xüsusiyyətləri. Bakı, Azərb. SSR EA nəşriyyatı, 1960. – 196 s.
Водные ресурсы Закавказья (Под ред. Г.Г.Сванидзе и В.Ш.Цомая) Л.: Гидрометеоиздат, 1988. – 264 с.
ФАТУЛЛАЕВ Г.Ю. Современные изменения водных ресурсов и водного режима рек Южного Кавказа (в пределах Каспийского бассейна). Баку, 2002. – 167 с.
РУСТАМОВ С.Г., КAШКАЙ Р.М. Водные ресурсы Азербайджанской ССР. Баку. Элм, 1989. – 184 с.
ШИКЛОМАНОВ И.А., ФАТУЛЛАЕВ, Г.Ю. Антропогенные изменения стока реки Куры. –Метеорология и гидрология, №8, 1983. – с.71–78.
ÖZIŞ Ü., ÖZDEMIR Y. Turkeys Transboundary watercourses and the Euphrates-Tigris Basin.// Transboundary Waters and Turkey.Istambul. 2009.-pp.21-57.
D.S.İ.,1995: Haritali istatistik bülteni. Ankara, DSİ Genel Müdürlüğü, n.991-vııı-177, 513s.
UNDP/GEF. 2013. Обновленный TDA для бассейна Кура–Араз.
UNDP/GEF. 2006. Исходный TDA для бассейна Кура–Араз. Иран.
Yıldız Mehmet, Özkaya Mustafa, Gürbüt Atilla, Uçar İsmail. TurkeySurfase Water Patential and its change in time. // International Congress. River Basin Management. Volume I., Antalya-Turkey, 2007.-pp.127-138.
Məqaləni yüklə[:ru]Ф.А.Иманов
Аннотация. Статья посвящена анализу изменения годового стока реки Аракс по ее длине. Установлено, что начиная с границы Турции и Ирана (с.Сурмалу) наблюдается уменьшение стока на 18-23%. В нижнем бьефе водохранилища Аракс это уменьшение стока составляет уже 36-52%. В замыкающем створе (Саатлы) реки уменьшение стока за весь период наблюдения оценивается в 128м3/с или 44% и за период 1991-2010 гг. в 34.5%.
ЛИТЕРАТУРА
ƏHMƏDZADƏ Ə.C. Heydər Əliyev və Azərbaycanın su təsərrüfatı. Bakı, Azərnəşr, 2003.- 216 s.
RÜSTƏMOV S.H. Azərbaycan SSR-nin çayları və onların hidroloji xüsusiyyətləri. Bakı, Azərb. SSR EA nəşriyyatı, 1960. – 196 s.
Водные ресурсы Закавказья (Под ред. Г.Г.Сванидзе и В.Ш.Цомая) Л.: Гидрометеоиздат, 1988. – 264 с.
ФАТУЛЛАЕВ Г.Ю. Современные изменения водных ресурсов и водного режима рек Южного Кавказа (в пределах Каспийского бассейна). Баку, 2002. – 167 с.
РУСТАМОВ С.Г., КAШКАЙ Р.М. Водные ресурсы Азербайджанской ССР. Баку. Элм, 1989. – 184 с.
ШИКЛОМАНОВ И.А., ФАТУЛЛАЕВ, Г.Ю. Антропогенные изменения стока реки Куры. –Метеорология и гидрология, №8, 1983. – с.71–78.
ÖZIŞ Ü., ÖZDEMIR Y. Turkeys Transboundary watercourses and the Euphrates-Tigris Basin.// Transboundary Waters and Turkey.Istambul. 2009.-pp.21-57.
D.S.İ.,1995: Haritali istatistik bülteni. Ankara, DSİ Genel Müdürlüğü, n.991-vııı-177, 513s.
UNDP/GEF. 2013. Обновленный TDA для бассейна Кура–Араз.
UNDP/GEF. 2006. Исходный TDA для бассейна Кура–Араз. Иран.
Yıldız Mehmet, Özkaya Mustafa, Gürbüt Atilla, Uçar İsmail. TurkeySurfase Water Patential and its change in time. // International Congress. River Basin Management. Volume I., Antalya-Turkey, 2007.-pp.127-138.
Скачать статью[:en]F.A.Imanov
Abstract. It is observing the anthropogenic reduction (18-23%) in the annual flow of the Araz (Surmaly) river from the beginning of Turkey and Armenian borders. This reduction is 36-52% in the down site of Araz water reservoir. The annual flow of Araz river in the closing station (Saatly station) during the entire observation period was 128 m3/s or 44% reduction and 34.5% in the 1991-2010
REFERENCES
ƏHMƏDZADƏ Ə.C. Heydər Əliyev və Azərbaycanın su təsərrüfatı. Bakı, Azərnəşr, 2003.- 216 s.
RÜSTƏMOV S.H. Azərbaycan SSR-nin çayları və onların hidroloji xüsusiyyətləri. Bakı, Azərb. SSR EA nəşriyyatı, 1960. – 196 s.
Водные ресурсы Закавказья (Под ред. Г.Г.Сванидзе и В.Ш.Цомая) Л.: Гидрометеоиздат, 1988. – 264 с.
ФАТУЛЛАЕВ Г.Ю. Современные изменения водных ресурсов и водного режима рек Южного Кавказа (в пределах Каспийского бассейна). Баку, 2002. – 167 с.
РУСТАМОВ С.Г., КAШКАЙ Р.М. Водные ресурсы Азербайджанской ССР. Баку. Элм, 1989. – 184 с.
ШИКЛОМАНОВ И.А., ФАТУЛЛАЕВ, Г.Ю. Антропогенные изменения стока реки Куры. –Метеорология и гидрология, №8, 1983. – с.71–78.
ÖZIŞ Ü., ÖZDEMIR Y. Turkeys Transboundary watercourses and the Euphrates-Tigris Basin.// Transboundary Waters and Turkey.Istambul. 2009.-pp.21-57.
D.S.İ.,1995: Haritali istatistik bülteni. Ankara, DSİ Genel Müdürlüğü, n.991-vııı-177, 513s.
UNDP/GEF. 2013. Обновленный TDA для бассейна Кура–Араз.
UNDP/GEF. 2006. Исходный TDA для бассейна Кура–Араз. Иран.
Yıldız Mehmet, Özkaya Mustafa, Gürbüt Atilla, Uçar İsmail. TurkeySurfase Water Potential and its change in time. // International Congress. River Basin Management. Volume I., Antalya-Turkey, 2007.-pp.127-138.