ASSESSMENT OF THE CURRENT SITUATION OF HAZARDOUS ATMOSPHERIC PHENOMENA IN THE KUR-ARAZ VALLEY

A.K. Hajiyev

aqilhaciyev35@gmail.com

DOI: 10.59423/gnr.2024.19.41.003

Abstract. In the article, based on the preliminary data of 10 hydrometeorological stations located in the Kura-Araz plain, attention is paid to the current record of droughts and frosts recorded in 1992-2022. The analyzes were carried out using a mathematical-statistical method, and the time-space distributions of these natural phenomena were examined. The study shows that although there has been an increase in the frequency of droughts in recent years, there has been a decrease in the frequency of frosts. Dry days during the year are June, July, August, and frosts are more fre­quent in December, January, February. Annual ma­ximum recurrence of droughts occurs in August, and frosts occur in January. In recent times, due to climate change, the increasing air temperature in the lowland has increased the frequency of droughts and decreased the frequency of frosts. The results of the research work can play an important role in the planning of mo­dern agriculture, setting new irrigation norms, en­viron­men­tal awareness, mitigation measures and fighting them.

Keywords: Climate changes, drought, frost, mathe­ma­tical-statistical method, humidification, desub­li­ma­tion.

Reference

  1. Azər­bay­can Res­pub­li­ka­sı əra­zi­sin­də hid­ro­me­teo­ro­lo­ji şə­ra­it və təh­lü­kə­li hid­ro­me­teo­ro­lo­ji ha­di­sə­lər / Azər­bay­can Res­pub­li­ka­sı Eko­lo­gi­ya və Tə­bii Sər­vət­lər Na­zir­li­yi, Hid­ro­me­teo­ro­lo­gi­ya El­mi-Təd­qi­qat İns­ti­tu­tu. – Ba­kı: Zi­ya, – 2001-2017-ci il­lər üz­rə döv­rü nəşr­lər. – 56 s.
  2. Azər­bay­can Res­pub­li­ka­sı­nın Mil­li At­la­sı [Xə­ri­tə] / – Ba­kı: Döv­lət Tor­paq və Xə­ri­tə­çək­mə Ko­mi­tə­si, – 2014. – 444 s.
  3. Azər­bay­can Res­pub­li­ka­sı­nın Coğ­ra­fi­ya­sı / red. R.M.Məm­mə­dov. – Ba­kı: Av­ro­pa, – c. 1: Fi­zi­ki Coğ­ra­fi­ya. – 2015. – 530 s.
  4. Ha­cı­yev, A.X. Kür-Araz ova­lı­ğın­da ve­ge­ta­si­ya döv­rün­də tem­pe­ra­tur şə­rai­ti­nin təh­li­li // – Ba­kı: Azər­bay­can Coğ­ra­fi­ya Cə­miy­yə­ti­nin Əsər­lə­ri, Coğ­ra­fi­ya və tə­bii re­surs­lar, – 2015. № 1, – s. 225-228.
  5. Hə­sə­nov, Z.Y. Azər­bay­can səh­ra­laş­ma eh­ti­ma­lı bö­yük olan əra­zi­lər­də tem­pe­ra­tur və ya­ğın­tı dövr­lər üz­rə tə­rəd­düd­lə­ri // – Ba­kı: Azər­bay­can Coğ­ra­fi­ya Cə­miy­yə­ti Əsər­lə­ri, – 2008. Cild XI­II, – s. 259-267.
  6. Hü­sey­nov, N.Ş. Si­nop­tik me­teo­ro­lo­gi­ya / N.Ş. Hü­sey­nov. – Ba­kı: Sə­da, – 2011. – 316 s.
  7. Hü­sey­nov, C.S., İb­ra­hi­mo­va, İ.V. Kür-Araz ova­lı­ğın­da uzun­müd­dət­li tem­pe­ra­tur də­yiş­mə­lə­ri­nin xü­su­siy­yət­lə­ri // – Ba­kı: Mil­li Avia­si­ya Aka­de­mi­ya­sı­nın El­mi Məc­muə­lə­ri, – 2020. Cild 22, № 1-2, – s. 80-86.
  8. İma­nov, F.Ə. Hid­ro­me­teo­ro­lo­gi­ya­da sta­ti­sik me­tod­lar / F.Ə.İma­nov. – Ba­kı: MBM, – 2011, – 272 s.
  9. Mah­mu­dov, R.N. Azər­bay­can­da re­gio­nal iq­lim də­yiş­mə­lə­ri və təh­lü­kə­li hid­ro­me­teo­ro­lo­ji ha­di­sə­lər / R.N.Mah­mu­dov. – Ba­kı: Mil­li Avia­si­ya Aka­de­mi­ya­sı, – 2022. – 210 s.
  10. Rə­hi­mov, X.Ş. Azər­bay­can əra­zi­sin­də müa­sir və göz­lə­ni­lən tə­bii rü­tu­bət­lən­mə şə­rai­ti // – Ba­kı: Azər­bay­can Coğ­ra­fi­ya Cə­miy­yə­ti­nin Əsər­lə­ri, Coğ­ra­fi­ya və tə­bii re­surs­lar, – 2015. № 1, – s. 41-48.
  11. Sə­fə­rov, S.H. Aq­ro­me­teo­ro­lo­gi­ya / S.H.Sə­fə­rov. – Ba­kı: Zi­ya, – 2011. – 264 s.
  12. Sə­fə­rov, S.H. İq­ti­sa­di hir­do­me­teo­ro­lo­gi­ya / S.H.Sə­fə­rov. – Ba­kı: MAA, – 2019. – 134 s.
  13. Sə­fə­rov, S.H., Hü­sey­nov, C.S., Qu­li­yev, Z.Q. Kür da­ğa­ra­sı çö­kək­lik vi­la­yə­tin­də ya­ğın­tı re­ji­mi­nin uzun­müd­dət­li də­yiş­mə­lə­ri // – Ba­kı: Azər­bay­can Coğ­ra­fi­ya Cə­miy­yə­ti­nin Əsər­lə­ri, Coğ­ra­fi­ya və tə­bii re­surs­lar, – 2021. № 1, – s. 11-17.
  14. Məm­mə­dov, M.Ə. Qu­raq­lı­ğın me­teo­ro­lo­ji əsas­la­rı və hid­ro­lo­ji pro­ses­lər / M.Ə.Məm­mə­dov, F.Ə.İma­nov, Ə.S.Məm­mə­dov [və b.] – Ba­kı: Ağ­rı­dağ, – 2000. – 177 s.
  15. Hu­sey­nov.N.Sh., Hu­sey­nov.J.S. Dist­ri­bu­ti­on of the Con­tem­po­rary Pre­ci­pi­ta­ti­on Re­gi­me and the Im­pact of Cli­ma­te Chan­ge on it wit­hin the Ter­ri­tory of Azer­bai­jan // Jo­ur­nal of Ge­og­raphy & Na­tu­ral Di­sas­ters, – Bar­ce­lo­na: – 04 oc­to­ber, – 2022, Vo­lu­me 12, Is­sue 4, №:1000254. – P.1-7.

 

Accepted for publication: March 15, 2024

Download article

A.K. Hajiyev – Assessment of the current situation of hazardous atmospherıc phenomena ın the Kur-Araz valley. Geography and Natural Resources, №1 (21), 2024, pp.  17-24.

 

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *