[:az]QUBA-XAÇMAZ İQTİSADİ RAYONUNDA MİQRASİYANIN TƏSƏRRÜFATIN İNKİŞAF İNDEKSİNƏ VƏ ƏRAZİNİN CƏLBEDİCİLİYİNƏ GÖRƏ QİYMƏTLƏNDİRİLMƏSİ[:ru]ОЦЕНКА МИГРАЦИИ В ГУБА-ХАЧМАЗСКОМ ЭКОНОМИЧЕСКОМ РАЙОНЕ ПО ИНДЕКСУ ЭКОНОМИЧЕСКОЙ ОСВОЕННОСТИ И ПРИВЛЕКАТЕЛЬНОСТИ ТЕРРИТОРИИ[:en]ASSESSMENT OF MIGRATION IN THE GUBA-KHACHMAZ ECONOMIC REGION ACCORDING TO THE INDEX OF ECONOMIC DEVELOPMENT AND ATTRACTIVENESS OF THE TERRITORY[:]

[:az]Z.N.Eminov, T.Ş.Bayramov

AMEA akad. H.Ə.Əliyev ad. Coğrafiya İnstitutu

AZ 1143, Bakı, H.Cavid pr., 115

zakir_eminov@mail.ru

bayramovtural777@mail.ru

 

X ü l a s ə

Məqalədə, Quba-Xaçmaz iqtisadi rayonunda 2003-2020-ci illər ər­zində şəhər və kənd məntəqələri üzrə ərazinin təsərrüfat indeksi hesab­lan­mışdır. Eləcə də, 2009-cu ilin əhalinin siyahıyaalma məlumatlarından və cəl­bedicilik düsturundan istifadə olunmaqla Azərbaycan Respublikasında və Quba-Xaç­maz iqtisadi-coğrafi rayonunda əhalinin məskunlaşması üçün daha əlverişli ərazilər müəyyən edilmişdir.

Quba-Xaçmaz iqtisadi rayonu sosial-iqtisadi inkişaf səviyyəsinə, əlverişli təbii-coğrafi şəraitinə, əmək ehtiyatlarına, turizm və rekreasiya im­kan­larına görə fərqlənir. Təqdim edilən məqalədə, iqtisadi-coğrafi rayona daxil olan Qu­sar, Xaçmaz, Quba, Şabran və Siyəzən inzibati rayonların miq­rasiya cəlb­ediciliyi təsərrüfatın iqtisadi inkişaf indeksi əsasında müqayisə olunur. He­sablama aparılaraq müəyyən edilmişdir ki, hansı inzibati rayonda təsərrüfat indeks əmsalı yüksəkdirsə həmin ərazi əmək qabiliyyətli miqrantlar üçün cəlbedici hesab olunur. Həmçinin, iqtisadi-coğrafi rayonda təsərrüfatın inki­şafına hərtərəfli dəstək artırılarsa, əhalinin sosial-iqtisadi şəraitinə və hə­yat səviyyəsinə müsbət təsir göstərməklə əmək ehtiyatlarının miqrasiyasının qar­şısını almış olacaqdır.

Açar sözlər: miqrasiya, cəlbedicilik, təsərrüfat indeksi, yaşayış məntəqələri, Quba-Xaçmaz

 

ƏDƏBİYYAT

  1. Azərbaycan Respublikasının coğrafiyası. III cild. Regional coğrafiya. Bakı. 2015. səh. 131-132, 399 s.
  2. Azərbaycan Respublikasının Statistik Gös­təri­ciləri. DSK, Bakı 2021, səh. 123-127, 752 s.
  3. Azərbaycanın demoqrafik göstəriciləri. Bakı 2021, DSK, səh. 124-206. 560 s.
  4. Azərbaycan Respublikasının iqtisadi və inzibati şəhər və rayonları üzrə təbii artım, doğulanlar və ölənlər (2021, 16 dekabr). Mənbə: https://www.stat.gov.az/source/demoqraphy/
  5. Eminov Z.N. Azərbaycanın əhalisi. Bakı: Çıraq. 2005. səh. 50-85. 560 s.
  6. Eminov Z.N., Paşayev N.Ə., Əyyubov N.H. Azərbaycan Respublikasının iqtisadi, sosial və siyasi coğrafiyası. Bakı: Çıraq. 2010. səh. 416 s.
  7. Eminov Z.N., Abbasova V.Z. Müstəqillik illə­rində Azərbaycan Respublikasında miqrasiya prosesləri. Azərbaycan Coğrafiya Cəmiyyətinin əsərləri, Coğrafiya və Təbii Resurslar jurnalı, Nº2, 2015, səh. 91-94.
  8. Eminov Z.N., Məmmədov İ.B., Əliyeva L.İ., Hü­seynova E.H. Azərbaycan Respublikasında miqra­si­ya­nın əsas istiqamətləri. “Azərbaycanda miqrasiya siya­səti: naliyyətlər və inkişaf perspektivləri” mövzusunda elmi-praktik konfransın materialları. Bakı: Xəzər Universiteti Nəşriyyatı, 2017, səh. 166-170.
  9. Eminov Z.N. Əhalinin mexaniki hərəkatı. Lən­kə­ran-Astara iqtisadi-coğrafi rayonunda demoqrafik in­kişaf problemləri və əhalinin məskunlaşması. Bakı, 2019, səh. 128-135.
  10. Mehrəliyev E.Q, Əyyubov N.H. Sadıqov M.O. Azərbaycan SSR-də əhalinin məskunlaşması məsələləri. Bakı. 1988. səh. 125-129, 192 s.
  11. Лопатников Д. Л., Эстеров А.И. Возможности использования индекса хозяйственного развития территории в сравнительном географическом Изв. РАН. Сер. Географ. Nº3, 1997, c. 85–88.
  12. Василенко. П.В. Методика оценки мигра­ци­онной привлекательности территории. Геогра­фи­ческий вестник, Социальная и экономическая гео­графия Nº1, 2014. с. 38-46.

 

Çapa qəbul olunub: 28 oktyabr 2022

Məqaləni yüklə

 [:ru]З.Н.Эминов, Т.Ш.Байрамов

 

Аннотация. В статье приведен экономический индекс площади городских и сельских поселений Губа-Хачмазского экономического ра­йона за 2003-2020 годы. Также с использованием данных пере­писи населения 2009 года и формулы привлека­тельности были определены наиболее подходящие районы для расселения населения в Азербай­джан­ской Республике и Губа-Хачмазском экономи­чес­ком районе.

Губа-Хачмазский экономический район отлича­ется уровнем социально-экономи­чес­кого развития, благоприятными природно-геогра­фическими усло­виями, трудовыми ресурсами, туристско-рекреаци­онными возможностями. В представленной статье сравнивается миграционная привлекательность Гу­сарского, Хачмазского, Гу­бинского, Шабранского и Сиязанского админис­тра­тивных районов, входящих в экономико-геогра­фи­ческий район, на основе ин­декса экономического развития экономики. Опре­делено, что район с са­мым высоким экономическим индексом считается привлекательным для трудо­способных мигрантов. Также усиление всесто­рон­ней поддержки экономи­ческого развития эконо­мико-географического реги­она позволит предот­вра­тить миграцию трудовых ресурсов, оказав поло­жительное влияние на соци­ально-экономические ус­ловия и уровень жизни на­селения.

 

Ключевые слова: миграция, прив­лека­тель­ность, сельскохозяйственный индекс, населенные пункты, Губа-Хачмаз.

 

ЛИТЕРАТУРА 

  1. Azərbaycan Respublikasının coğrafiyası. III cild. Regional coğrafiya. Bakı. 2015. səh. 131-132, 399 s.
  2. Azərbaycan Respublikasının Statistik Gös­təri­ciləri. DSK, Bakı 2021, səh. 123-127, 752 s.
  3. Azərbaycanın demoqrafik göstəriciləri. Bakı 2021, DSK, səh. 124-206. 560 s.
  4. Azərbaycan Respublikasının iqtisadi və inzibati şəhər və rayonları üzrə təbii artım, doğulanlar və ölənlər (2021, 16 dekabr). Mənbə: https://www.stat.gov.az/source/demoqraphy/
  5. Eminov Z.N. Azərbaycanın əhalisi. Bakı: Çıraq. 2005. səh. 50-85. 560 s.
  6. Eminov Z.N., Paşayev N.Ə., Əyyubov N.H. Azərbaycan Respublikasının iqtisadi, sosial və siyasi coğrafiyası. Bakı: Çıraq. 2010. səh. 416 s.
  7. Eminov Z.N., Abbasova V.Z. Müstəqillik illə­rində Azərbaycan Respublikasında miqrasiya prosesləri. Azərbaycan Coğrafiya Cəmiyyətinin əsərləri, Coğrafiya və Təbii Resurslar jurnalı, Nº2, 2015, səh. 91-94.
  8. Eminov Z.N., Məmmədov İ.B., Əliyeva L.İ., Hü­seynova E.H. Azərbaycan Respublikasında miqra­si­ya­nın əsas istiqamətləri. “Azərbaycanda miqrasiya siya­səti: naliyyətlər və inkişaf perspektivləri” mövzusunda elmi-praktik konfransın materialları. Bakı: Xəzər Universiteti Nəşriyyatı, 2017, səh. 166-170.
  9. Eminov Z.N. Əhalinin mexaniki hərəkatı. Lən­kə­ran-Astara iqtisadi-coğrafi rayonunda demoqrafik in­kişaf problemləri və əhalinin məskunlaşması. Bakı, 2019, səh. 128-135.
  10. Mehrəliyev E.Q, Əyyubov N.H. Sadıqov M.O. Azərbaycan SSR-də əhalinin məskunlaşması məsələləri. Bakı. 1988. səh. 125-129, 192 s.
  11. Лопатников Д. Л., Эстеров А.И. Возможности использования индекса хозяйственного развития территории в сравнительном географическом Изв. РАН. Сер. Географ. Nº3, 1997, c. 85–88.
  12. Василенко. П.В. Методика оценки мигра­ци­онной привлекательности территории. Геогра­фи­ческий вестник, Социальная и экономическая гео­графия Nº1, 2014. с. 38-46.

 

Принята к публикации: 28 октября 2022 г.

Скачать статью

 [:en]Z.N. Eminov, T.Sh. Bayramov

 

Annotation. The article shows, the economic index of the area of ​​urban and rural settlements in Guba-Khachmaz economic region for 2003-2020. Also, using the 2009 census data and the attractiveness formula, the most suitable areas for po­pulation settlement in the Republic of Azerbaijan and Guba-Khachmaz economic region were identified. Guba-Khachmaz economic region dif­fers in the level of socio-economic development, fa­vo­rable natu­ral-geographical conditions, labor re­so­urces, tourism and recreation opportunities. In the presented article, the migration attractiveness of Gusar, Khach­maz, Guba, Shabran and Siyazan administrative regions included in the economic-geographical region is compared on the basis of the economic development index of the eco­nomy. It was determined that the area with the highest economic index is considered to be attractive for able-bodied migrants. Also, if compre­hensive support for economic development in the eco­nomic-geographical region is increased, it will be pre­vent the migration of labor resources by having a positive impact on the socio-economic conditions and living standards of the population.

Keywords: migration, attractiveness, settlements, agricultural index, Guba-Khachmaz

 

REFERENCES

  1. Azərbaycan Respublikasının coğrafiyası. III cild. Regional coğrafiya. Bakı. 2015. səh. 131-132, 399 s.
  2. Azərbaycan Respublikasının Statistik Gös­təri­ciləri. DSK, Bakı 2021, səh. 123-127, 752 s.
  3. Azərbaycanın demoqrafik göstəriciləri. Bakı 2021, DSK, səh. 124-206. 560 s.
  4. Azərbaycan Respublikasının iqtisadi və inzibati şəhər və rayonları üzrə təbii artım, doğulanlar və ölənlər (2021, 16 dekabr). Mənbə: https://www.stat.gov.az/source/demoqraphy/
  5. Eminov Z.N. Azərbaycanın əhalisi. Bakı: Çıraq. 2005. səh. 50-85. 560 s.
  6. Eminov Z.N., Paşayev N.Ə., Əyyubov N.H. Azərbaycan Respublikasının iqtisadi, sosial və siyasi coğrafiyası. Bakı: Çıraq. 2010. səh. 416 s.
  7. Eminov Z.N., Abbasova V.Z. Müstəqillik illə­rində Azərbaycan Respublikasında miqrasiya prosesləri. Azərbaycan Coğrafiya Cəmiyyətinin əsərləri, Coğrafiya və Təbii Resurslar jurnalı, Nº2, 2015, səh. 91-94.
  8. Eminov Z.N., Məmmədov İ.B., Əliyeva L.İ., Hü­seynova E.H. Azərbaycan Respublikasında miqra­si­ya­nın əsas istiqamətləri. “Azərbaycanda miqrasiya siya­səti: naliyyətlər və inkişaf perspektivləri” mövzusunda elmi-praktik konfransın materialları. Bakı: Xəzər Universiteti Nəşriyyatı, 2017, səh. 166-170.
  9. Eminov Z.N. Əhalinin mexaniki hərəkatı. Lən­kə­ran-Astara iqtisadi-coğrafi rayonunda demoqrafik in­kişaf problemləri və əhalinin məskunlaşması. Bakı, 2019, səh. 128-135.
  10. Mehrəliyev E.Q, Əyyubov N.H. Sadıqov M.O. Azərbaycan SSR-də əhalinin məskunlaşması məsələləri. Bakı. 1988. səh. 125-129, 192 s.
  11. Лопатников Д. Л., Эстеров А.И. Возможности использования индекса хозяйственного развития территории в сравнительном географическом Изв. РАН. Сер. Географ. Nº3, 1997, c. 85–88.
  12. Василенко. П.В. Методика оценки мигра­ци­онной привлекательности территории. Геогра­фи­ческий вестник, Социальная и экономическая гео­графия Nº1, 2014. с. 38-46.

 

Publication Date: October 28, 2022

Download the article

 [:]

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *