[:az]AZƏRBAYCANIN REGİONLARINDA BİTKİÇİLİYİN İNKİŞAF  PROBLEMLƏRİ VƏ ƏRZAQ TƏMİNATINDA BU SAHƏNİN ROLU[:ru]ПРОБЛЕМЫ РАЗВИТИЯ РАСТЕНИЕВОДСТВА В РЕГИОНАХ АЗЕРБАЙДЖАНА И РОЛЬ ЭТОЙ ОТРАСЛИ В ПРОДОВОЛЬСТВЕННОМ ОБЕСПЕЧЕНИИ[:en]THE FOOD SUPPLY POTENSIAL OF AZERBAIJAN REGIONS AND THEIR USAGE USSUE[:]

[:az]Z.R.Babayeva

AMEA, akad.H.Ə.Əliyeva adına Coğrafiya İnstitutu

Az 1143, Bakı ş. H.Cavid pr., 115

 

X ü l a s ə

Ölkədə ərzaq təhlükəsizliyinin təmin edilməsi ən mühüm vəzifələrdən bi­ri­dir. Ərzaq məhsulları istehsalı və daxili bazarın qorunması məsələlərində əsas yeri kənd təsərrüfatı məhsulları təşkil edir. Tədqiqatlar göstərir ki, ölkə əha­lisinin bir sıra ərzaq və yeyinti məhsullarına olan tələbatı yerli istehsal he­sabına tam şəkildə ödənilmir. Lakin kənd təsərrüfatı əhalinin məşğul olduğu əsas iqtisadi fəaliyyət sahələrindən biridir. Ona görə bu sahədə məhsuldarlığın artırılması vacib vəzifələrdən biridir.

İqtisadi rayonlar təbii şəraitinə uyğun kənd təsərrüfatı məhsullarının is­teh­salı və emalı üzrə ixtisaslaşmışdır. Bu zaman ərzaq məhsullarının keyfiyyət gös­təriciləri də mühüm əhəmiyyətə malikdir. Ərzaq təminatında əsas gös­tə­ri­ci­lərdən biri də ərzaq məhsulları ilə özünü təminetmə səviyyəsidir. Bu prob­le­min həll edilməsi üçün kənd təsərrüfatında məhsuldarlığın yüksəldilməsi və məh­sul istehsalının artırılması tələb olunur.

Açar sözlər: ərzaq təhlükəsizliyi, kənd təsərrüfatı, ərzaq təminatı, iqtisadi rayonlar, heyvandarlıq, yeyinti sənayesi, bitkiçilik sahələri

 

ƏDƏBİYYAT

  1. Abbasov A.F. Ərzaq təhlükəsizliyi. Bakı, Nasir, 2007, 602 s.
  2. Abbasov İ. Azərbaycanın və dünya ölkələrinin kənd təsərrüfatı. Bakı, “Şərq-Qərb”, 2013, 712 s.
  3. Abbasov İ.M., Əliyev T.N. Qeyri-neft sənayesinin iqtisadiyyatı. Bakı, “Elm və Təhsil”, 2017, 501- s.
  4. Ataşov B.X., Ərzaq təhlükəsizliyinin aktual prob­lem­ləri, Bakı, 2005, 336 s.
  5. Azərbaycanın demoqrafik göstəriciləri 2016. Bakı: DSK, 2017, 472 s.
  6. Azər­baycanın ərzaq balansları, 2015, Bakı, DSK, 2016, 88 s.
  7. Azər­baycanın kənd təsərrüfatı – 2016. Bакı: ДSК, 2017, 608 с.
  8. Azərbaycanın statistik göstəriciləri -2016. Bakı: DSK, 2017, 814 s.
  9. Azərbaycan rəqəmlərdə, 2015, Bakı: DSK, 2016, 145 s.
  10. Azərbaycanın iqtisadi və sosial coğrafiyası, BDU, 2010, 470 s.
  11. Azərbaycanın regionları – 2016. Bаkı: DSК, 2017. 806 s.
  12. Azərbaycanın sənayesi 2016. Bаkı: DSК, 2017, 344 s.
  13. Azərbaycan Respublikası regionlarının sosial-iqti­sa­di inkişafı Dövlət Proqramı (2004-2008-ci illər). “Azər­baycan” qəz, Bakı, 2004, 13 fevral.
  14. Azər­baycan Respublikası regionlarının sosial-iqti­sa­di inkişafı Dövlət Proqramı (2009-2013-cü illər). “Respublika” qəz, Bakı, 2009, 16 aprel.
  15. Azərbaycanın konstruktiv coğrafiyası. III hissə. Bakı, 2000. 256 s.
  16. Azərbaycan Respublikasında əhalinin ərzaq məh­sul­ları ilə təminatına dair Dövlət Proqramı (2008-2015). Bakı, 2008, 51 s.
  17. Azərbaycan Respublikasında kənd təsərrüfatı məh­sul­larının istehsalı və emalına dair Strateji Yol xə­ritəsi. Strateji Yol xəritələri. Bakı: 6 dekabr 2016. S. 115-286.
  18. Azərbaycan Respublikasının coğrafiyası. II cild. İq­ti­sadi, sosial və siyasi coğrafiya. Bakı, 2015, 327 s.
  19. Azərbaycan Respublikasının coğrafiyası. III cild. Re­gional coğrafiya. Bakı, 2015, 400 s.
  20. Məm­mədov Z.S. Regionların iqtisadi inkişaf prob­lem­ləri. Bakı, Elm, 2007, 465 s.
  21. Məm­mədli O., İsmayılov M., İsmayılov F. Milli iqti­sa­diyyatın tənzimlənməsi. Bakı, “MBM”, Bakı, 2014, 624 s.
  22. Paşayev N.Ə., Əyyubov N.H., Eminov Z.N. Azər­bay­can Respublikasının iqtisadi, sosial və siyasi coğ­ra­fiyası. Bakı: Çıraq, 2010, 416 s.
  23. Regionların sosial-iqtisadi inkişafı (2009-2013-cü il­lər). Bakı, DSK. Yanvar 2014, 507 с.
  24. Regionların sosial-iqtisadi inkişafı (2014-2018-ci il­lər). Bakı, DSK. Yanvar 2016, 594 с.
  25. Гаджизаде А.М. Азербайджанский про­мыш­лен­ный комплекс. Баку: Азернешр, 1975, 204 с.

Məqaləni yüklə[:ru]З.Р.Бабаева

Продовольственная безопасность является од­ной из важнейших задач страны. Продукты питания являются основными составляющими сельско­хозяй­ственной продукции. Исследования показывают, что спрос населения на ряд продуктов питания не пол­ностью удовлетворен местным производством. Сель­ское хозяйство является одним из основных ви­дов экономической деятельности. Поэтому одной из важных задач является повышение продуктивности в этой отрасли.

Экономические районы специализируются по про­изводству и переработке сельхозпродуктов в со­от­ветствии природным условиям. При этом ка­чес­тво продуктов в этой отрасли также имеет важное зна­чение. Одним из основных показателей является уровень самообеспеченности пищевыми продукта­ми. Для решения этой задачи требуются повышение про­дуктивности с сельском хозяйстве и увеличение производства продукции в этой отрасли.

 

Ключевые слова: продовольственная безо­пас­ность, сельское хозяйство, продовольственная обес­пе­ченность, экономические районы, живот­но­вод­ство, пищевая промышленность, отрасли расте­ни­е­вод­ства.

 

ЛИТЕРАТУРА

  1. Abbasov A.F. Ərzaq təhlükəsizliyi. Bakı, Nasir, 2007, 602 s.
  2. Abbasov İ. Azərbaycanın və dünya ölkələrinin kənd təsərrüfatı. Bakı, “Şərq-Qərb”, 2013, 712 s.
  3. Abbasov İ.M., Əliyev T.N. Qeyri-neft sənayesinin iqtisadiyyatı. Bakı, “Elm və Təhsil”, 2017, 501- s.
  4. Ataşov B.X., Ərzaq təhlükəsizliyinin aktual prob­lem­ləri, Bakı, 2005, 336 s.
  5. Azərbaycanın demoqrafik göstəriciləri 2016. Bakı: DSK, 2017, 472 s.
  6. Azər­baycanın ərzaq balansları, 2015, Bakı, DSK, 2016, 88 s.
  7. Azər­baycanın kənd təsərrüfatı – 2016. Bакı: ДSК, 2017, 608 с.
  8. Azərbaycanın statistik göstəriciləri -2016. Bakı: DSK, 2017, 814 s.
  9. Azərbaycan rəqəmlərdə, 2015, Bakı: DSK, 2016, 145 s.
  10. Azərbaycanın iqtisadi və sosial coğrafiyası, BDU, 2010, 470 s.
  11. Azərbaycanın regionları – 2016. Bаkı: DSК, 2017. 806 s.
  12. Azərbaycanın sənayesi 2016. Bаkı: DSК, 2017, 344 s.
  13. Azərbaycan Respublikası regionlarının sosial-iqti­sa­di inkişafı Dövlət Proqramı (2004-2008-ci illər). “Azər­baycan” qəz, Bakı, 2004, 13 fevral.
  14. Azər­baycan Respublikası regionlarının sosial-iqti­sa­di inkişafı Dövlət Proqramı (2009-2013-cü illər). “Respublika” qəz, Bakı, 2009, 16 aprel.
  15. Azərbaycanın konstruktiv coğrafiyası. III hissə. Bakı, 2000. 256 s.
  16. Azərbaycan Respublikasında əhalinin ərzaq məh­sul­ları ilə təminatına dair Dövlət Proqramı (2008-2015). Bakı, 2008, 51 s.
  17. Azərbaycan Respublikasında kənd təsərrüfatı məh­sul­larının istehsalı və emalına dair Strateji Yol xə­ritəsi. Strateji Yol xəritələri. Bakı: 6 dekabr 2016. S. 115-286.
  18. Azərbaycan Respublikasının coğrafiyası. II cild. İq­ti­sadi, sosial və siyasi coğrafiya. Bakı, 2015, 327 s.
  19. Azərbaycan Respublikasının coğrafiyası. III cild. Re­gional coğrafiya. Bakı, 2015, 400 s.
  20. Məm­mədov Z.S. Regionların iqtisadi inkişaf prob­lem­ləri. Bakı, Elm, 2007, 465 s.
  21. Məm­mədli O., İsmayılov M., İsmayılov F. Milli iqti­sa­diyyatın tənzimlənməsi. Bakı, “MBM”, Bakı, 2014, 624 s.
  22. Paşayev N.Ə., Əyyubov N.H., Eminov Z.N. Azər­bay­can Respublikasının iqtisadi, sosial və siyasi coğ­ra­fiyası. Bakı: Çıraq, 2010, 416 s.
  23. Regionların sosial-iqtisadi inkişafı (2009-2013-cü il­lər). Bakı, DSK. Yanvar 2014, 507 с.
  24. Regionların sosial-iqtisadi inkişafı (2014-2018-ci il­lər). Bakı, DSK. Yanvar 2016, 594 с.
  25. Гаджизаде А.М. Азербайджанский про­мыш­лен­ный комплекс. Баку: Азернешр, 1975, 204 с.

[:en]Z.R.Babaeva

Abstracts. Food security in the country is one of the most important tasks of the state. Agricultural products are the main base for foodstuff  production and domestic market protection. İnvestigations show that the population’s demand for a number of food and food products is not absolutely met by domestic production. As we know, agriculture is one of the main types of economic activity that the population is engaged in for a long time.

Some economic regions are specialized in the processing and production of agricultural products in accordance with its natural conditions. It would be reasonable that this trend to cover other economic regions too. The quality of food products is also important in this context. One of the main indicators of food supply is the level of meeting domestic food demand. The protection of the domestic market, the supplement of agricultural products to domestic demand and competitive ability are among the important factors. It is required to increase productivity and to increase productivity in agriculture for solving this problem.

 

Ker words:  food safety, agriculture, food supply, economic regions, livestock, food industry, vegetation fields

 

REFERENCES

  1. Abbasov A.F. Ərzaq təhlükəsizliyi. Bakı, Nasir, 2007, 602 s.
  2. Abbasov İ. Azərbaycanın və dünya ölkələrinin kənd təsərrüfatı. Bakı, “Şərq-Qərb”, 2013, 712 s.
  3. Abbasov İ.M., Əliyev T.N. Qeyri-neft sənayesinin iqtisadiyyatı. Bakı, “Elm və Təhsil”, 2017, 501- s.
  4. Ataşov B.X., Ərzaq təhlükəsizliyinin aktual prob­lem­ləri, Bakı, 2005, 336 s.
  5. Azərbaycanın demoqrafik göstəriciləri 2016. Bakı: DSK, 2017, 472 s.
  6. Azər­baycanın ərzaq balansları, 2015, Bakı, DSK, 2016, 88 s.
  7. Azər­baycanın kənd təsərrüfatı – 2016. Bакı: ДSК, 2017, 608 с.
  8. Azərbaycanın statistik göstəriciləri -2016. Bakı: DSK, 2017, 814 s.
  9. Azərbaycan rəqəmlərdə, 2015, Bakı: DSK, 2016, 145 s.
  10. Azərbaycanın iqtisadi və sosial coğrafiyası, BDU, 2010, 470 s.
  11. Azərbaycanın regionları – 2016. Bаkı: DSК, 2017. 806 s.
  12. Azərbaycanın sənayesi 2016. Bаkı: DSК, 2017, 344 s.
  13. Azərbaycan Respublikası regionlarının sosial-iqti­sa­di inkişafı Dövlət Proqramı (2004-2008-ci illər). “Azər­baycan” qəz, Bakı, 2004, 13 fevral.
  14. Azər­baycan Respublikası regionlarının sosial-iqti­sa­di inkişafı Dövlət Proqramı (2009-2013-cü illər). “Respublika” qəz, Bakı, 2009, 16 aprel.
  15. Azərbaycanın konstruktiv coğrafiyası. III hissə. Bakı, 2000. 256 s.
  16. Azərbaycan Respublikasında əhalinin ərzaq məh­sul­ları ilə təminatına dair Dövlət Proqramı (2008-2015). Bakı, 2008, 51 s.
  17. Azərbaycan Respublikasında kənd təsərrüfatı məh­sul­larının istehsalı və emalına dair Strateji Yol xə­ritəsi. Strateji Yol xəritələri. Bakı: 6 dekabr 2016. S. 115-286.
  18. Azərbaycan Respublikasının coğrafiyası. II cild. İq­ti­sadi, sosial və siyasi coğrafiya. Bakı, 2015, 327 s.
  19. Azərbaycan Respublikasının coğrafiyası. III cild. Re­gional coğrafiya. Bakı, 2015, 400 s.
  20. Məm­mədov Z.S. Regionların iqtisadi inkişaf prob­lem­ləri. Bakı, Elm, 2007, 465 s.
  21. Məm­mədli O., İsmayılov M., İsmayılov F. Milli iqti­sa­diyyatın tənzimlənməsi. Bakı, “MBM”, Bakı, 2014, 624 s.
  22. Paşayev N.Ə., Əyyubov N.H., Eminov Z.N. Azər­bay­can Respublikasının iqtisadi, sosial və siyasi coğ­ra­fiyası. Bakı: Çıraq, 2010, 416 s.
  23. Regionların sosial-iqtisadi inkişafı (2009-2013-cü il­lər). Bakı, DSK. Yanvar 2014, 507 с.
  24. Regionların sosial-iqtisadi inkişafı (2014-2018-ci il­lər). Bakı, DSK. Yanvar 2016, 594 с.
  25. Гаджизаде А.М. Азербайджанский про­мыш­лен­ный комплекс. Баку: Азернешр, 1975, 204 с.

Download the article[:]

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *