[:az]GƏNCƏ-QAZAX İQTİSADİ-COĞRAFİ RAYONUNDA TAXILÇILIĞIN YÜKSƏKLİK QURŞAQLARI ÜZRƏ TƏŞKİLİ VƏ MÜASİR VƏZİYYƏTİ[:ru]СОВРЕМЕННОЕ СОСТОЯНИЕ РАЗВИТИЯ ЗЕРНОВОДСТВА ПО ВЫСОТАМ В ГЯНДЖА-ГАЗАХСКОМ ЭКОНОМИКО-ГЕОГРАФИЧЕСКОМ РАЙОНЕ[:en]THE CURRENT STATE OF GRAIN PRODUCTION DEVELOPMENT IN ALTITUDES IN GANJA-GAZAKH ECONOMIC AND GEOGRAPHIC AREA[:]

[:az]

 

N.Ə.Paşayev, A.A.Abbasova

AMEA akad. H.Ə.Əliyev ad. Coğrafiya İnstitutu

AZ 1143, Bakı, H.Cavid pr., 115

X ü l a s ə

Məqalədə Gəncə-Qazax iqtisadi-coğrafi rayonunda taxıl əkinlərinin yük­sək­lik qurşaqları üzrə yerləşməsi, müasir vəziyyəti, taxılçılıq sahəsində olan problemlər və onların həlli yolları müəyyənləşdirilmişdir. Gəncə-Qazax iq­ti­sadi-coğrafi rayonu taxıl istehsalına görə respublikada 4-cü yeri tutmaqla, ölkə üzrə istehsal olunan taxılın 11,1 %-i və taxıl əkinlərinin isə 10,0%-ə qədəri onun payına düşür. Taxıl əkinləri region ərazisində təbii şə­raitdən və iqtisadi amillərdən asılı olaraq qeyri-bərabər yerləşmişdir. Hündür­lük qurşaqları üzrə taxıl ən çox 201-500 m arasında becərilir. Bu qurşaq daxilində regionun taxıl əkinlərinin 50,7%-i yerləşmişdir.

Taxılçılığın ərazidə araşdırılmasında mühüm məsələlərdən biri də bitki­çi­lik sahəsinin yerli tələbatın ödənilməsini qarşılayacaq səviyyədə inkişaf et­dirilməsidir. Taxılçılığın yüksəklik qurşaqları üzrə yerləşməsinə nəzər sal­dıq­da təbii şəraitinin olduqca əlverişli olduğu görünür. Lakin taxılçılığın inkişaf etdirilməsində, məhsuldarlığının yüksəldilməsində yalnız təbii resurslar ki­fa­yət etmir. Bu sahədə qarşıya qoyulmuş məqsədə çatmaq üçün, taxılçılıqda məhsuldarlığın yüksəldilməsinə, keyfiyyətli məhsul istehsalının əldə edil­mə­sində mütərəqqi aqrotexniki üsullardan istifadə mühüm əhəmiyyət kəsb edir.

Açar sözlər: iqtisadi-coğrafi rayon, kənd təsərrüfatı, kənd əhalisi, aqropark, taxılçılıq, yüksəklik qurşaqları

 

ƏDƏBİYYAT

  1. Abbasova A.A. Gəncə-Qazax iqtisadi ra­yo­nunda kənd təsərrüfatının əhalinin məşğulluğunda rolu // “Azərbaycanda sosial müdafiə sisteminin inkişafı: dünən, bu gün və sabah” mövzusunda beynəlxalq elmi-praktik konfransın materialları. Bakı, 2019, s. 234-237
  2. Azərbaycan Respublikasında Kənd Təsərrüfatı İnkişafının Qiymətləndirilməsi və Təkliflər Üzrə Kon­sepsiya Layihəsi. İqtisadi və Sosial İnkişaf Mərkəzi, Bakı, 2010, 25 s.
  3. Azərbaycan Respublikasında kənd təsərrüfatı məhsullarının istehsalına və emalına dair Strateji Yol Xəritəsi. Bakı, 2016, 177 səh.
  4. Azərbaycan Respublikasının Dövlət Statistika Ko­mitəsi, Azərbaycanın kənd təsərrüfatı. (2021, 30 yan­var). Mənbə: https://www.stat.gov.az/source/agriculture/
  5. Azərbaycanın kənd təsərrüfatı 2019. Bakı DSK 2019, 644 s.
  6. Gəncə-Qazax iqtisadi rayonunun pasportu. Bakı, 2012, 55 s
  7. Goranboy rayon İcra Hakimiyyətinin veb saytı. (2021, 30 yanvar). Mənbə: http://www.goranboy-ih.gov.az/news/288.html
  8. Qurbanzadə A.A. Azərbaycanın kənd təsərrüfatı coğrafiyası. Bakı, 2011, 256 səh.
  9. Məmmədov R., Eminov Z., Əyyubov N. Əhali coğrafiyasınn reallıqları: inkişaf dinamikası, məs­kunlaş­ma, resurslar və perspektivlər // Müstəqillik yollarında 25. Bakı, “Şərq-Qərb” nəşriyyatı 2016. səh. 382-486.
  10. Regionların sosial-iqtisadi inkişafı. (2014-2018). Statistik məcmuə. Bakı, 2019. 676 səh
  11. Zeynallı Ə.T. Azərbaycan kənd təsərrüfatı coğrafiyasının müasir problemləri. Bakı, “Elm”, 2005, 392 səh.

 

Çapa qəbul olunub: 01 mart 2021

Məqaləni yüklə

[:ru]

 

Н.А.Пашаев, А.А.Аббасова

Аннотация. В статье рассматривается развитие зер­но­водства по высотам в Гянджа-Газахском экономико-ге­ографическом районе, определены современное состо­я­ние, проблемы в сфере зерноводства и пути их решения. Гянджа-Газахский экономико-географический регион по производству зерна в республике занимает четвертое мес­то. На его долю приходится 11,1% произведённого в стра­не зерна, и до 10,0% зерновых посевов. В районе зерновые посевы в зависимости от природных условий и экономи­ческих факторов расположены неравномерно. 50,7% зер­новых посевов в районе приходится на высоте 200-500 м.

При исследовании зерноводства одним из важных вопросов является как развивать данный сектор растени­е­водства на уровне, соответствующему местному спросу. Мы осматриваем анализ распространения зерноводства на различных высотных поясах, выявим благоприятность природных условий.  Однако этого недостаточно для по­вышения производственности. Сэтой целью необходимо также применение прогрессивных агротехнических при­ёмов.

 

Kлючевые слова: экономико-географический реги­он, сельское хозяйство, сельское население, агропарк,  зерноводство, высотные пояса

 

 

ЛИТЕРАТУРА

  1. Abbasova A.A. Gəncə-Qazax iqtisadi ra­yo­nunda kənd təsərrüfatının əhalinin məşğulluğunda rolu // “Azərbaycanda sosial müdafiə sisteminin inkişafı: dünən, bu gün və sabah” mövzusunda beynəlxalq elmi-praktik konfransın materialları. Bakı, 2019, s. 234-237
  2. Azərbaycan Respublikasında Kənd Təsərrüfatı İnkişafının Qiymətləndirilməsi və Təkliflər Üzrə Kon­sepsiya Layihəsi. İqtisadi və Sosial İnkişaf Mərkəzi, Bakı, 2010, 25 s.
  3. Azərbaycan Respublikasında kənd təsərrüfatı məhsullarının istehsalına və emalına dair Strateji Yol Xəritəsi. Bakı, 2016, 177 səh.
  4. Azərbaycan Respublikasının Dövlət Statistika Ko­mitəsi, Azərbaycanın kənd təsərrüfatı. (2021, 30 yan­var). Mənbə: https://www.stat.gov.az/source/agriculture/
  5. Azərbaycanın kənd təsərrüfatı 2019. Bakı DSK 2019, 644 s.
  6. Gəncə-Qazax iqtisadi rayonunun pasportu. Bakı, 2012, 55 s
  7. Goranboy rayon İcra Hakimiyyətinin veb saytı. (2021, 30 yanvar). Mənbə: http://www.goranboy-ih.gov.az/news/288.html
  8. Qurbanzadə A.A. Azərbaycanın kənd təsərrüfatı coğrafiyası. Bakı, 2011, 256 səh.
  9. Məmmədov R., Eminov Z., Əyyubov N. Əhali coğrafiyasınn reallıqları: inkişaf dinamikası, məs­kunlaş­ma, resurslar və perspektivlər // Müstəqillik yollarında 25. Bakı, “Şərq-Qərb” nəşriyyatı 2016. səh. 382-486.
  10. Regionların sosial-iqtisadi inkişafı. (2014-2018). Statistik məcmuə. Bakı, 2019. 676 səh
  11. Zeynallı Ə.T. Azərbaycan kənd təsərrüfatı coğrafiyasının müasir problemləri. Bakı, “Elm”, 2005, 392 səh.

 

Принята к публикации: 1 марта 2021 г.

Скачать статью

[:en]

 

N.A.Pashayev, A.A.Abbasova

Abstract. The article discusses the development of grain growing in height in the Ganja-Gazakh economic-geogra­phical region, identifies the current state, problems in the field of grain growing, and ways to solve them. Ganja-Gazakh eco­nomic-geographic region in the republic in terms of grain pro­duction ranks fourth. It accounts for 11.1% of the grain pro­duced in the country, and up to 10.0% of grain crops. In the region, grain crops are located unevenly, depending on natural conditions and economic factors. 50.7% of grain crops in the region are at an altitude of 200-500 m.                     

In the study of grain production, one of the important questions is how to develop this crop production sector at a level corresponding to local demand. We examine the analysis of the distribution of grain growing in different altitudinal zones, we will find out the favorable natural conditions. How­ever, this is not enough to increase production. For this pur­pose, it is also necessary to use progressive agrotechnical methods.

 

Keywords: economical-geographical region, agri­culture, the population of the village, agropark, wheat-growing, height zones.

 

REFERENCES

  1. Abbasova A.A. Gəncə-Qazax iqtisadi ra­yo­nunda kənd təsərrüfatının əhalinin məşğulluğunda rolu // “Azərbaycanda sosial müdafiə sisteminin inkişafı: dünən, bu gün və sabah” mövzusunda beynəlxalq elmi-praktik konfransın materialları. Bakı, 2019, s. 234-237
  2. Azərbaycan Respublikasında Kənd Təsərrüfatı İnkişafının Qiymətləndirilməsi və Təkliflər Üzrə Kon­sepsiya Layihəsi. İqtisadi və Sosial İnkişaf Mərkəzi, Bakı, 2010, 25 s.
  3. Azərbaycan Respublikasında kənd təsərrüfatı məhsullarının istehsalına və emalına dair Strateji Yol Xəritəsi. Bakı, 2016, 177 səh.
  4. Azərbaycan Respublikasının Dövlət Statistika Ko­mitəsi, Azərbaycanın kənd təsərrüfatı. (2021, 30 yan­var). Mənbə: https://www.stat.gov.az/source/agriculture/
  5. Azərbaycanın kənd təsərrüfatı 2019. Bakı DSK 2019, 644 s.
  6. Gəncə-Qazax iqtisadi rayonunun pasportu. Bakı, 2012, 55 s
  7. Goranboy rayon İcra Hakimiyyətinin veb saytı. (2021, 30 yanvar). Mənbə: http://www.goranboy-ih.gov.az/news/288.html
  8. Qurbanzadə A.A. Azərbaycanın kənd təsərrüfatı coğrafiyası. Bakı, 2011, 256 səh.
  9. Məmmədov R., Eminov Z., Əyyubov N. Əhali coğrafiyasınn reallıqları: inkişaf dinamikası, məs­kunlaş­ma, resurslar və perspektivlər // Müstəqillik yollarında 25. Bakı, “Şərq-Qərb” nəşriyyatı 2016. səh. 382-486.
  10. Regionların sosial-iqtisadi inkişafı. (2014-2018). Statistik məcmuə. Bakı, 2019. 676 səh
  11. Zeynallı Ə.T. Azərbaycan kənd təsərrüfatı coğrafiyasının müasir problemləri. Bakı, “Elm”, 2005, 392 səh.

 

Publication Date: March 1, 2021

Download the article

[:]

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *