Məqalə

R.N.Kərimov   Xülasə. Məqalədə Azərbaycanın dağlıq əra­zilə­rin­dəki demoqrafik inkişafın və proseslərin dayanıqlığı Dağlıq Şirvan iqtisadi rayonunun timsalında tədqiq olu­nur və qiymətləndirilir. Bu dağlıq region uzun müddət Azərbaycanın geridə qalmış iqtisadi rayonlarından biri kimi tanınmış, ən aşağı urbanizasiya səviyyəsi və kənara miqrasiya axınları ilə səciyyələnmişdir. Hazırda da re­gionun bir çox yaşayış məntəqələri ilə bağlı demoqrafik situasiya…

Z.T.İmrani, N.R.Cəfərova   Xülasə. Dağ kəndlərində əhalinin maddi və sosial ehtiyaclarının təmin edilməsi əsasən yerli təbii ehtiyatlar və imkanlar ilə təmin olunur. Aparıcı ölkələrin dağlıq bölgələrində əsas məşğulluq turizm və istirahət mən­bə­lərinin istifadəsinə əsaslanır. İstehsalatdakı məh­du­diy­yətlər səbəbindən, dağlıq bölgələrdə məşğulluğun təmin edilməsi çətin demoqrafik proseslərlə birlikdə vəziyyəti daha da ağırlaşdırır. Bu problemlərin aradan qal­dırıl­ma­sının prioritet…

M.S.Həsənov, M.K.Rəhimov, Y.C.Hadıyev AMEA akad. H.Ə.Əliyev adına Coğrafiya İnstitutu, Azərbaycan, Baki ş., H.Cavid pr. 115 docent_m.h@mail.ru X ü l a s ə. Məqalədə Lənkəran vilayətində son 135 il ərzində iqlimin əsas komponent­lə­­rin­dən olan aylıq və illik temperaturların (1881- 2014), atmosfer ya­ğın­tı­la­rı­nın (1891-2014) çoxillik tərəddüdləri və dəyişmə tendensiyası qiymət­lən­di­ril­miş, onların tam  müşahidə dövrü ərzində, eyni zamanda onilliklər üzrə…

M.С.İsmayılov, E.A.Cəbrayılov AMEA akad. H.Ə.Əliyev ad. Coğrafiya İnstitutu, AZ 1143, Bakı, H.Cavid pr., 115 emil.jabrayilov@gmail.com X ü l a s ə.  Xüsusi mühafizə olunan təbiət ərazilərin yaradılması dünyanın təbii re­surs­la­rının və genofondunun, o cümlədən biomüxtəlifliyin qorunmasında və insan­la­rın sağlam həyat tərzinin təşkilində əhəmiyyətli tədbirlərdən biridir. Land­şaft-ekoloji müxtəlifliyin qorunması və dayanıqlı inkişaf konsepsiyası sosial-iqtisadi göstəricilərin yüksəlməsi və eyni…

İ.İ.Mərdanov,T.D.Ağayev, N.Ş.Eldarov Sumqayıt Dövlət Universiteti, AZ 5008, Sumqayıt ş., 43-cü məhəllə geography.sumqayit@mail.ru X ü l a s ə. Təqdim edilən məqalədə çöl tədqiqatlarının və kosmik çəkiliş mate­rial­ları­nın emalı əsasında ərazidə formalaşmış ekzodinamik proseslərin və mühitin xüsusiyyətləri təhlil edilmişdir. Kos­mik şəkillərin emalı nəticəsində tədqiqat ərazisinin 1:200000 miq­yaslı üfüqi parçalanma xəritəsi tərtib olunmuş, bu xəritə əsasında eko­geo­mor­foloji baxımdan ən…

A.Ə.Məlikov AMEA akad. H.Ə.Əliyev ad. Coğrafiya İnstitutu, AZ 1143, Bakı, H.Cavid pr.,115 afiq80m@mail.ru X ü l a s ə Lənkəran təbii vilayətində hal-hazırda ən çox antropogen təsirlərə məruz qa­lan çaylardan biri Lənkərançaydır. Çayın sahillərində düzgün təşkil edilməmiş turizm istirahət mərkəzlərində və istehsal müəssisələrində formalaşan tullan­tı­lar və çirkab suları təmizlənmədən və zərərsizləşdirilmədən birbaşa çaya atı­lır ki, bu…

Z.N.Eminov1, L.M.Abasova2 1AMEA akad. H.Ə.Əliyev adına Coğrafiya İnstitutu, 2Azərbaycan Dövlət Pedaqoji Universiteti zakir_eminov@mail.ru X ü l a s ə. İnzibati-ərazi bölgüsünün aparılması ölkənin regionlarının idarə edilməsi, əha­­linin sosial-mədəni tələbatının ödənilməsi, məskunlaşmanın nizam­lan­ma­sı­nın həyata keçirilməsi, yerlərdə mövcud olan təbii ehtiyatlar və təbii-iqtisadi po­tensialından istifadə edilməsi üçün vacib amillər sırasındadır. Ölkənin in­zi­ba­ti-ərazi bölgüsünün aşağı vahidləri olan inzibati rayonların davamlı…

S.H.Səfərov1, F.S.Dadaşova2 1.Milli Aviasiya Akademiyası. Bakı, Binə qəs. 25-ci km 2.Hidrometeorologiya Elmi Tədqiqat  İnstitutu, H. Əliyev pros. 10 surxaysafarov@mail.ru   X ü l a s ə Məqalə Abşeron yarımadasında oksigenin sıxlığının çoxillik də­yişmə ten­den­si­yasının qiymət­lən­diriliməsi məsələsinə həsr edil­miş­dir. Təd­qi­qat metodikası ki­mi havada oksigenin çəki miqdarı atmosfer təzyiqinə (ha­va­nın parsial təz­yi­qi çıxıl­maqla) düz, havanın temperaturuna tərs…

X.M.Osmanova AMEA akad. H.Ə.Əliyev adına Coğrafiya İnstitutu AZ 1143, Bakı ş., H.Cavid pr. 115 o.xanim@yahoo.com   X ü l a s ə Bələdiyyələrin ərazi təşkilində kəmiyyət göstəricilərindən istifadə strateji planlaşdırmanın əsasını təşkil edir. Bələdiyyələr üçün strateji planlaşdırmanın kəmiyyət göstəricisinin hesablanması üçün xüsusi formul və ya formullar mü­əyyənləşdirmək olar. Strateji plan: yerli özünüidarəetmə orqanı tərəfindən orta…

E.S. Bədəlov AMEA akad. H.Ə.Əliyev ad. Coğrafiya İnstitutu AZ 1143, Bakı, H.Cavid pr.,115 badalov.1958@mail.ru Açar sözlər: şəhər məskunlaşması, urbanizasiya, demoqrafik proses, təbii artım, doğum, ölüm, nikah, boşanma. X ü l a s ə Məqalədə Aran iqtisadi-coğrafi rayonunda şəhər məskunlaşmasının forma­laş­ması və inkişafı inzibati rayonlar üzrə urbanizasiya sə­viy­yə­si­nin dinamikası təh­lil edilmişdir. Regionda 1999-2017-ci illər ərzində şə­hər əhalisinin ar­tı­mı­nın 81,5%-i təbii artımın və qalan…