Author: Sarkhan Jafarov

L.P.İbrahimova Naxçıvan Dövlət Universiteti leyla_meherremli91@hotmail.com Xülasə. Məqalədə Naxçıvan Muxtar Respublikasının ümumi torpaq fondu (550275 ha), bunun təsərrü­fatayararlı (479477 hektarı), o cümlədən 162391 ha əkinəyararlı, 18409 hektarı həyətyanı, meşə, park və kolluqlar, 70798 hektarı isə çılpaq qayalıqlar, daşlı-çınqıllı sahələr və şoranlıqlar haqqında məlumat verilir. Sonuncu, demək olar ki, kənd təsərrüfatında istifadə olunmur. Əkinəyararlı torpaq sahələrindən cəmi…

A.M.Mikayılov Bakı Dövlət Universiteti Az 1148, Z.Xəlilov k. 23. mikayilov84@list.ru Xülasə. Tədqiq olunan ərazidə səhrlaşmanın əsas təbii və antropogen amilləri müəyyənləşdiril­miş, sonda səhralaşma xəritəsi tərtib edilmişdir. Səhralaşmanın inkişaf istiqamətinin müəy­yən edilməsi üçün kosmik şəkillərin NDVI göstəricilərinin əsasında risk xəritələri hazırlan­mış və müqayisəli təhlil apa­rılmışdır. Müəyyən edilmişdir ki, səhralaşma amillərinin təsir dərəcəsinin intensivliyindən, landşaft­ların mənimsənilmə xüsusiyyətlərindən…

G.C.Abduraxmanova Azərbaycan Dövlət Pedaqoji Universiteti AZ 1000, Bakı ş., Üzeyir Hacıbəyov küç. 68 Xülasə. Çay landşaftın mühüm komponentidir. Fiziki-coğrafi amillər dəyişdikcə çay şəbəkəsinin morfo­metrik göstəriciləri və axım rejimi də dəyişir. Landşaftların diferensiasiyası da bu prosesdə öz təsi­rini göstərir. Çünki landşaft bütün coğrafi elementlərin qarşılıqlı təsirinin məcmusudur. Tədqiqat zamanı landşaft xəritələrindən, müasir coğrafiya informasiya sistemlərinin məlumatla­rından istifadə…

X.D.Dadaşova Bakı Dövlət Universiteti, AZ 1148, Bakı şəhəri, Z.Xəlilov küç.23 Xülasə. Məqalədə mürəkkəb funksional struktura malik şəhər landşaftlarının əmələgəlməsi, inkişafı, di­namikası və modelləşdirilməsi landşaft-ekoloji aspektdə tədqiq edilərək öyrənilmiş və müqayisəli təhlillər aparılmışdır. Şəhər landşaftları mövzusu müasir coğrafiyanın araşdırdığı və nəticə olaraq bir sıra qlobal miqyasda qəbul edilmiş, şəhər və şəhərləşmə modellərinin etalon olaraq qəbul olun­masına səbəb…

Ə.Ş.Məmmədov, İ.A.Əyyubov Ekologiya və Təbii Sərvətlər Nazirliyi, Hidrometeorologiya ETİ ahmadmammadov@hotmail.com iftixar.eyyubov@mail.ru Xülasə. Məqalə iqlim dəyişmələrinin Böyük Qafqaz çaylarının su ehtiyatlarına təsirinin qiymətləndiril­məsinə həsr olunmuşdur. Tədqiqat işində son 55 ildə Böyük Qafqaz ərazisindən axan çayların axım kəmiyyətlərinin hər hansı dəyişkənliyə məruz qalmasını qiymətləndirmək üçün müasir dövr (1991-2015-ci illər) üzrə ortafəsillik və illik temperatur, yağıntı və su sərflərinin…

T.D.Ağayev1, N.Z.İbrahimova2, F.S.Dadaşeva2 1Sumqayıt Dövlət Universiteti; 2Ətraf Mühitin Çirklənməsinin Monitorinq Mərkəzi aqayev_tahir@mail.ru Xülasə. Məqalədə kosmik şəkillərin tətbiqi ilə Abşeron yarımadasının sənaye şəhərlərində hava hövzəsi­nin toz ilə çirklənmə şəraitinin müəyyən edilməsi nəzərdən keçirilmişdir.Meteoroloji şəraitlərin və havanın çirklənməsinin statistik analizi və eləcə də YSP-dən alınmış fotoşəkillərin deşifrələnmə üsulundan istifadə edilmişdir. Toz fırtınalarının öyrənilməsi təsərrüfat fəaliyyəti üçün böyük əhə­miyyət…

İ.İ.Mərdanov, N.Ş.Eldarov Xülasə. Böyük Qafqazın Azərbaycan hissəsinin yüksək dağ­lıq əraziləri dağ-çəmən landşaft komplekslərinə insan fəaliyyətinin ayrı-ayrı sahələrinin artan təsirinin gözlə­nilməz nəticələrinə görə fərqlənir və bu məsələlərin təd­qiqinə bir sıra alımlərin əsərləri həsr edilmişdir. Bu məqsədlə torflu dağ-çəmən torpaqlarının formalaşması, onların fiziki-kimyəvi göstəriciləri və tərkibi təxirəsa­lınmaz təbiəti mühafizə tədbirlərinin həyata keçirilməsi imkanlarının kompleks təhlilinin həyata keçirilməsi zə­ruridir….

H.A.Xəlilov, V.Ə.Quluzadə, R.S.Abdullayev AMEA akad. H.Ə.Əliyev adına Coğrafiya İnstitutu Az 1143, Bakı ş., Hüseyn Cavid pr. 115. geomorf@geo.science.az Xülasə. Acınohur-Ceyrançöl fiziki-coğrafi rayonu ölkənin şımal-qərb hissəsində zolaq şəklində yerləşib, mürəkkəb geoloji-geomorfoloji quruluşu ilə xarakterizə olunur. Ərazinin relyefi, onun tektonik qu­ruluşu fiziki-coğrafi şəraitinin mürəkkəbliyi ilə sıx əlaqəli olduğundan burada ekzomorfogenez pro­sesləri və relyef formalarının  paylanmasında müəyyən qanunauyğynluq…

S.M.Zeynalova1, M.C.İsmayılov1, E.Ş.Məmmədbəyov1, Q.İ.Rüstəmov1, M.İ.Yunusov1, A.M.Rüstəmova1, E.E.Baloğlanov2, O.R.Abbasov2 1AMEA akad. H.Ə.Əliyev adına Coğrafiya İnstitutu 2AMEA Geologiya və Geofizika İnstitutu Xülasə. Məqalə, Azərbaycanda palçıq vulkanlarının geniş yayıldığı ərazilərin landşaftlarının formalaş­ması xüsusiyyətlərinin tədqiqinə həsr olunmuşdur. Müəyyən edilmişdir ki, palçıq vulkanları əsasən dağ yarımsəhra və quru-çöl landşaftlarında yayılmaqla, onların daxili diferensiasiyasını mürəkkəb­ləşdirir. Həmçinin relyefinə, geoloji yaşına, süxurların litoloji-geokimyəvi…