Author: Sarkhan Jafarov

M.A.Abduyev AMEA akad. H.Ə. Əliyev adına Coğrafiya İnstitutu AZ 1143, Bakı ş., H. Cavid pr., 115 Xülasə. Məqalədə Azərbaycanın dağ çaylarının kimyəvi axımının formalaşmasına  fiziki-cografi amillərin (geoloji quruluşun, torpaq-bitki örtüyünün, meşəliliyin, iqlim amillərinin, çayların su rejiminin) təsiri təhlil edilərək, kimyəvi axımın həmin amillərdən asılılığı araşdırılmışdır. Mü­əyyən olunmuşdur ki, hövzələrində karst prosesləri yayılmış çayların su sərfləri…

F.Ə.İmanov Bakı Dövlət Universiteti Akademik Zahid Xəlilov küçəsi 23, AZ1148 Xülasə. Məqalədə Araz çayının şərti-təbii və müşahidə olunmuş illik axımının mənbədən mənsəbə kimi dəyişməsi təhlil edilmişdir. Müəyyən olunmuşdur ki, Araz çayının qapayıcı məntəqəsində (Saatlı­da) bütün müşahidə dövrü ərzində  illik axım 128 m3/s və ya 44%, 1991-2010-cu illərdə isə 34.5% azalmışdır. ƏDƏBİYYAT ƏHMƏDZADƏ Ə.C. Heydər Əliyev…

R.M.Qaşqay AMEA akad. H.Ə. Əliyev adına Coğrafiya İnstitutu AZ 1143, Bakı ş., H. Cavid pr., 115 Xülasə. Məqalədə Azərbaycanın su ehtiyatları və onlardan səmərəli istifadə edilməsi, sellərin şiddətlənməsi və təsərrüfatlara vurduğu zərərin qarşısını almaq üçün mübarizə tədbirləri və respublikanın quraq ərazilərinin su ilə təchizatı problemləri araşdırılır. ƏDƏBİYYAT Əliyev F.S., 2000. Azərbaycan Respublikasının yeraltı suları, ehtiyatdan…

M.S.Həsənov AMEA akad. H.Ə. Əliyev adına Coğrafiya İnstitutu AZ 1143, Bakı, H. Cavid pr., 115   Xülasə. Məqalədə Bakı şəhərinə düşən atmosfer çöküntüləri təhlil edilir. Yağıntıların orta çoxillik (1961-ci ilə qədər), norma (1961-1990) və son illər (1991-2012) üzrə miqdarı müqayisə edilir. Müəyyən edilib ki, 1961-1990-cı illərdə atmosfer yağıntılarının miqdarı çoxillik göstəriciyə nisbətən 19% artıb. 1991-2012-ci…

X.Ş.Rəhimov  AMEA akad. H.Ə.Əliyev adına Coğrafiya İnstitutu AZ 1143, Bakı ş., H.Cavid pr., 115 khayyamr@rambler.ru Xülasə. Ölkə ərazisinin müxtəlif  bölgələrində yerləşən 32 meteoroloji stansiya məlumatları əsasında  atmosfer yağıntılarının müasir orta aylıq, illik və mövsümi iqlim normaları hesablanmışdır (1992-2006-cı illər). İllik və isti dövrün atmosfer yağıntılarının miqdarı və təbii rütubətlənmə zonalarının ölkə ərazisində paylanma xəritələri tərtib…

R.H.Qardaşov, R.M.Məmmədov AMEA akad. H.Ə. Əliyev adına Coğrafiya İnstitutu AZ 1143, Bakı ş., H. Cavid pr., 115 Xülasə. Məqalədə Günəş elektromobilinin panelinə düşən Günəş enerjisinin miqdarını hesablayan model təqdim olunur. Modelin giriş parametrləri − 1) Günəşin göy üzündə yerini təyin edən zaman anı və nöqtənin (elektromobilin) coğrafi koordinatları (en dairəsi, uz. dairəsi, dəniz səviyyəsindən yüksəkliyi);…

H.T.Haqverdiyev, T.B.Hüseynov AMEA akad. H.Ə. Əliyev adına Coğrafiya İnstitutu AZ 1143, Bakı ş., H. Cavid pr., 115 Xülasə. Məqalədə landşaft tədqiqatlarında geofiziki metodların landşaftın planlaşdırılmasında, ərazi struktur diferensasiyasının inkişaf istiqamətlərinin müəyyənləşdirilməsində rolundan bəhs edilir. Həmçinin landşaftın üfüqi və şaquli dəyişməsində, landşaftların bioloji məhsuldarlığında  geofiziki, xüsusilə iqlim amillərinin təsiri müqayisəli təhlil olunur.   ƏDƏBİYYAT İsmayılov M.C….

Y.Ə.Qəribov, N.S.İsmayılova AZ 1114, Bakı Dövlət Universiteti, akad. Z. Xəlilov 23 yaqub.qaribov@mail.ru nigar.ismayilova@mail.ru Xülasə. Böyük Qafqazın şimal–şərq yamaclarının müasir landşaftlarının struktur-funksional xüsu­siy­yətlərinin təhlili göstərir ki, aqroirriqasiya landşaftlarının formalaş­ması, dinamikası və insanlar tərəfindən tənzimlənməsi antropogen yüklərin həcmindən, davamiyyət müddətindən asılıdır. Regionun müasir landşaft strukturunda çoxəsrlik antropogen transformasiyası dərin izlər qoy­muş­dur. ƏDƏBİYYAT Будагов Б. А. Микаилов А….

Y.N.Tağıyeva, S.S.Vəliyev  Xülasə. Məqalədə paleobotaniki (əsasən, palinoloji) təd­qi­qat­lara əsaslanaraq Abşeron yarımadasında və qonşu bölgələrdə axırıncı 5 milyon ildə, məhsuldar qat­dan başlayaraq, mövcud olan təbii şərait bərpa edilib. Yarımadanın ərazisinin tədricən böyüməsi izlə­nilir. Bu məsələlər insanın yaşaması üçün əlverişli olması ba­xımından təhlil edilir və nəticə çıxarılır ki, yarımada 2-1 million ildən başlayaraq, məskunluq yeri ola bilib….

X.K.Tanrıverdiyev, A.S.Səfərov Xülasə. Məqalədə Azərbaycan Respublikası ərazisində neft, yeraltı şirin su və tikinti materialları yataqlarının forma­laş­ması üçün əlverişli ola bilən paleorelyef sa­hələri göstərilmiş və məlumatlar verilmişdir. Ümumiy­yətlə, Azərbaycanın neft təsər­rüfatında paleotələlərin rolu hələlik tam qiymətləndirilməmişdir.   ƏDƏBİYYAT АЛИЗАДЕ А.А, ПУТКАРАДЗЕ А.А., СА-ЛАЕВ С.Г., АЛИЕВ А.Н., 1968. Зоны нефте­га­зонакопления в кайнозойских отложениях Азер­байджана. Изд. Азерб. ССР,…